♕Dwory i Pałace Polski: dwór Srebrniki I historia i właściciele
Podziel się:

Zapoznaj się z historią dworu Srebrniki w Gdańsku

Przeczytaj więcej informacji o dworze Srebrniki w Gdańsku. Poznaj jego historię. Miłego czytania!

Historia

Dwór leżący w Gdańsku nad rzeką Strzyżą należał do cystersów. Mieści się we Wrzeszczu głównym i jest jednym z najstarszych budynków tej dzielnicy. W połowie XVII wieku prawo do części dóbr ziemskich na tych terenach nabył przełożony zakonu Piotr von der Rennen. Był on doskonałym złotnikiem, znanym nie tylko w Polsce ale i w Europie. Jest autorem słynnych trumiennych relikwiarzy świętego Stanisława- biskupa Katedry Wawelskiej oraz świętego Wojciecha z katedry w Gnieźnie. Wybudował nad Strzyżą dwór i być może tutaj znajdowała się jego pracownia. Miejscowi określali tę posiadłość jako Silberhammer, tj. kuźnica srebra. Takie były początki nie tylko nazwy dworu, ulicy ale i pobliskiego cmentarza.

Przy ulicy Srebrniki nr 1 wybudowano rokokowy dworek być może na miejscu dworku Piotra von der Rennen. Powstał na użytek rezydujących w Gdańsku urzędników holenderskich. Jednym z pierwszych mieszkańców dworu był Dietrich Florus Soermans. Później dwór przeszedł w posiadanie zamożnego kupca gdańskiego Richarda Cowla. Zapisy archiwalne dokumentują z tego czasu istnienie dworu, oranżerii, lodowni, stajni, kuźnicy oraz młynu. W późniejszym czasie pewna spółka z Berlina planowała otworzyć w nim walcownie stali. Jednak te plany pokrzyżowały wydarzenia wojen napoleońskich. Od 1820 roku hrabia August von Dohn przekształca Srebrniki w rezydencję letniskową. W latach 1821-1824 mieszkał w nim Joseph von Eichendorff, niemiecki poeta epoki romantyzmu, który brał udział w wojnach napoleońskich przeciwko Francji, a następnie pełnił funkcję urzędnika państwa pruskiego. W 1850 roku we dworze powstała cieplarnia, pawilony ogrodowe, budynki gospodarcze. Zarządcą majątku zostaje pastor Martin von Gerlach i uruchamia tutaj spory Zakład Opiekuńczy, którym zajmuje się jego bractwo.

Na terenie obiektu funkcjonował Specjalistyczny Psychiatryczno-Neurologiczny Zespół Opieki Zdrowotnej przez około 50 lat. W 2010 roku szpital z powodu złego stanu technicznego dworu i wysokich kosztów utrzymania przekazał go Urzędowi Marszałkowskiemu. Jego decyzją dwór wraz z 1,3 ha działką wystawiono na sprzedaż w 2011 roku. Jednak gdy Dyrekcja Szpitala opuściła teren, odcięto ogrzewanie, a woda z kaloryferów i rur nie została spuszczona co doprowadziło do zalania, a wnętrze tego rokokowego zabytku zostało zniszczone. Pojawiła się wilgoć i grzyb, a zabytkowe freski zostały zniszczone. Kolejną decyzją Urzędu Marszałkowskiego, było przekazanie dworu Grupie Zarządzającej „Pomerania” SA, której właścicielem spółki są Agencja Rozwoju Pomorza i Pomorska Kolej Metropolitalna powołane przez Urząd Marszałkowski. Obecnie przez grupę został ogłoszony konkurs na opracowanie koncepcji architektoniczno-konstrukcyjno-budowlanej dla tego terenu.

Źródła wiedzy
  • Jerzy Samp, Gdańskie dwory i pałace, Gdańsk 2009.
  • Michał Barancewicz, Pomysły na zabudowę wokół Dworu Srebrniki we Wrzeszczu, 2019 r. [dostęp online: www.trojmiasto.wyborcza.pl]

Tekst: Patrycja Grygoruk zdjęcia: www.fotopolska.eu, Elmis, 2017 r. (udostępniono za zgodą autora).