Podziel się:

Zapoznaj się z historią dworu w Rębowie w Gdańsku

Przeczytaj więcej informacji o dworze Rębowo w Gdańsku. Poznaj jego historię. Miłego czytania!

Historia

Rębowo pojawia się pierwszy raz w średniowiecznych dokumentach z 1294 r. Nazwa wsi brzmiała wtedy Rambowo (niem. Rambau). Jednak jak wskazuje Jan Hlebowicz, współautor Encyklopedii Gdańska, podawana informacja o pierwszej wzmiance z 1294 r. nie jest prawdziwa. Chodziło bowiem o wieś w pow. słupskim, w gm. Potęgowo. Po raz pierwszy gdańskie Rębowo wymienia się w 1334 r. jako wieś graniczącą z Kowalami, Szadółkami i Zakoniczynem.

Na początku XV w. posiadłość była własnością rycerską Andreasa von Rambkow. Wówczas pozostawała jeszcze pod zwierzchnictwem gdańskich komturów Zakonu Krzyżackiego.

Później Rębowo należało do Georgiusa de Edena, rodzin Schwartzwaldów, Rembowskich herbu Poraj, Conradich (od połowy XVIII w.), Koopamów (teściów Jana Heweliusza) i innych. W 1648 r. wieś wchodziła w skład parafii Święty Wojciech, a kilkanaście lat później ówczesny właściciel majątku sprzedał jego połowę za 750 marek sąsiednim Szadółkom.

W 1903 r. majątek należał do Kurta Mattinga.

Po zakończeniu II wojny światowej majątek został przejęty przez Państwowe Nieruchomości Ziemskie i powstało w nim PGR Rębowo. W dworze mieszkali pracownicy PGR-u. Później, tj. od stycznia 1988 r., gospodarstwo przejął „Iglopol” Dębica. Firma wykorzystywała dawny podgdański folwark jako swoją siedzibę magazynową. W budynkach popegeerowskich w późniejszych latach działała hurtownia alkoholi. Piwo było ściągane z Niemiec i rozwożone po Gdańsku. Właściciel chciał stworzyć w dworze zajazd z pokojami i kuchnią. Jednak z niewiadomych dotąd przyczyn do realizacji planów nie doszło. Firm, które wiązały inwestycję z tym miejscem było kilka. Jedna z nich produkowała tu pustaki i cegły, co zaszkodziło zabytkowym budynkom. W latach 90-tych dwór wraz z przylegającymi do niego budynkami gospodarczymi kupiła firma Weinhaus Jakob Gerhardt Polonia – spółka z branży winiarskiej. W 1994 r. wojewódzki konserwator zabytków otrzymał dokumenty z koncepcją zagospodarowania terenu. Miał tu powstać magazyn i budynek biurowy – w południowo-wschodniej cz. majątku. Planowano również rewitalizację dworu i parku. Nowy właściciel chciał również zadbać o dawny staw i pozostałą zieleń. Planów tych jednak nie zrealizowano, a budynki niszczały przez kolejne lata. Do dworu wprowadzili się dzicy lokatorzy.

Dwór Rębowski można podzielić na dwie części: zachodnią, wyższą i podpiwniczoną, wyposażoną w drewniany ganek z elementami architektonicznymi, które mogą pamiętać XVIII w. oraz część wschodnią, która w całości została dobudowana w okresie międzywojennym.

Dnia 7 października bieżącego roku, tj. 2022 dwór stanął w płomieniach.

Ciekawostka
  • Majątek w Rębowie ma również smutny, wojenny epizod. W 1939 r. pracowali tu więźniowie obozu koncentracyjnego Stutthof.
Źródła wiedzy
  • Jerzy Samp, Gdańskie dwory i pałace, Gdańsk 2009
  • Jakub Gilewicz, Ruiny Trójmiasta: Dwór Rębowo [w:] trójmiasto.pl, 31-08-2014
  • Christian Samp, Dwór Rębowo - wspomnienie [w:] iBedeker, 07-10-2022

Opracowała: Nina Herzberg-Zielezińska, zdjęcia: Michał Piotrowski, 2021 r.