Dwory i Pałace Polski: dwór Ludolphine Gdańsk I historia
Podziel się:

Dwór Ludolphine w Gdańsku

  • dwór Ludolphine w Gdańsku
  • dwór Ludolphine w Gdańsku
  • dwór Ludolphine w Gdańsku
Informacje ogólne

Lokalizacja: województwo pomorskie, powiat wejherowski, gmina Choczewo

Rodzaj obiektu:
Dwór
Stan zachowania:
Odrestaurowany
Zastosowanie:
Biblioteka Główna Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu im. J. Śniadeckiego
Zespół:
dworsko-parkowy
Skład zespołu:
dwór, oficyna dworu; dwa budynki gospodarcze; piwniczka; park
Numer rejestru zabytków:
997
Numer dawnego
rejestru zabytków:
851
Organ wpisujący:
Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku
Data wpisu do rejestru:
12 Paź, 1981

Posiadasz więcej informacji
o obiekcie? Skontaktuj się z nami!

Zapoznaj się z historią dworu Ludolphine w Gdańsku

Przeczytaj więcej informacji o dworze Ludolphine w Gdańsku. Poznaj jego historię. Miłego czytania!

Historia

Historia terenu zajmowanego dziś przez AWFiS sięga okresu średniowiecza. W 1188 r. Opactwo Cysterskie otrzymało te ziemie w darze od księcia pomorskiego Sambora I. W XIV w. dróżka kościelna, prowadziła tędy mieszkańców pobliskich osad, Sopotu, Świemirowa, Karlikowa i Stawowia do Kościoła Św. Jakuba. Z czasem, wraz z rozwojem okolicy oraz w wyniku bezpośredniej bliskości Opactwa Cysterskiego, ziemie położone między Oliwą a Sopotem zaczęły nabierać znaczenia. Na początku XIX w. w sąsiedztwie traktu kościelnego powstały zabudowania dworskie. Znaleziono tu resztki wyrobiska oraz ślady po cegielni sięgające połowy XVII w. Zakład ten miał stanowić źródło dochodu pierwszych właścicieli a zarazem twórców majątku „Ludolphine”. Dróżka kościelna została nazwana Ludolphinerweg. Osiedliły się tutaj rodziny kaszubskie.
Osiadł tu także Antoni Abraham. W latach 1909-1920 do jego mieszkania, przy Ludolphinerweg 2 często zaglądali kaszubscy działacze regionalni oraz ci, którzy zwykli wypożyczać książki z jego prywatnej biblioteki.
W latach 1928-39 przy Ludolphinerweg (dzisiejsza ulica Czyżewskiego) działa ochronka Gdańskiej Macierzy Szkolnej.

Od lat 70. XIX w. majątek należał do Filipa Brauna, a później do jego spadkobierców. Na początku lat 20. XX w. właścicielem był Robert Kolikov. Gruntownie przebudowany dwór stał się budynkiem o eklektycznych formach. W owym czasie powstały również: domek bramny, furta wjazdowa i ogrodzenie.

W 1933 r. posiadłość należała do Ewangelickiego Związku Diakonisek.

Po II wojnie światowej rezydencja przeszła w posiadanie Skarbu Państwa. W 1997 r. Parafia Ewangelicko-Augsburska z siedzibą w Sopocie wystosowuje do sądu roszczenia dotyczące przywrócenia jej tytułu własności dworu. Sprawa zostaje jednak odroczona, ponieważ brakuje dowodów uzasadniających wniosek rewindykacyjny. Do 1979 r. z pomieszczeń podworskich korzystała Zasadnicza Szkoła Terenów Zieleni. Później przeprowadzono gruntowny remont całego zespołu, który był mocno zdewastowany. Dwór przekazano Wyższej Szkole Wychowania Fizycznego. Obecnie główny gmach Dworu "Ludolphine" jak i inne elementy zabytkowego zespołu, służy Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu. W budynku dworu znajduje się obecnie Biblioteka Główna. Jednak jak mówi obecna dyrektorka biblioteki, mgr Alicja Kruszyńska: obiekt został wystawiony na sprzedaż i czeka na nowego właściciela.

Ponad głównym korpusem dworu wznosi się sześcioboczna, czterokondygnacyjna wieża. Dach dworu ozdobiony jest symetrycznie rozmieszczonymi lukranami. W części centralnej zachował się także ryzalit oraz taras z neoklasycystyczną kratą balkonową. Jest również sieć z elementami dawnego wystroju.

W obrębie dworu znajdują się też dawne budynki mieszkalne i gospodarcze. Są również pozostałości po parku ze stawem oraz rzadkimi okazami drzew.

Źródła wiedzy
  • Jerzy Samp, Gdańskie dwory i pałace, 2009.
  • www.bib.awf.gda.pl, opracownie Michał Januszewski na podstawie zbiorów Biblioteki AWFiS Gdańsk, redakcja Alicja Kruszyńska.

Opracowała: Nina Herzberg-Zielezińska, zdjęcia: wizytacja terenowa, 28.10.2016 r.