♕Dwory i Pałace Polski: dwór Olszyński, Gdańsk I historia
Podziel się:

Zapoznaj się z historią dworu Olszynka w Gdańsku

Przeczytaj więcej informacji o dworze Olszynka w Gdańsku. Poznaj jego historię. Miłego czytania!

Historia

Dwór Olszynka w Gdańsku mieści się przy ulicy Olszyńskiej 37, zaledwie kilka kilometrów od centrum Gdańska. Założenie dworsko-parkowe powstało na przełomie XVIII i XIX wieku w miejscowości zwanej Klein Burgerwald lub Klein Waldorf, która została włączona do Gdańska jako jedna z dzielnic w 1933 roku, a po 1945 roku otrzymała nazwę Olszynka. Jej właścicielami byli zamożni kupcy lub ziemianinie, którzy stanowili zaplecze rolniczo-warzywne Gdańska. Powstanie zabudowań folwarcznych rozpoczęło się w latach dziewięćdziesiątych XVIII wieku, a sam dwór wybudowano później, około 1802 roku. Wioska w 1869 roku liczyła 25 zagród gburskich i chłopskich, 261 mieszkańców, a w 1912 roku w wiosce mieszkało 329 osób.

Gdy Olszynka została włączona do miejscowości Gdańsk na północ od dzisiejszego założenia folwarcznego powstała kolonia domków o kolumnie szkieletowej, która istnieje do dziś. Folwark należał do rodziny Neufeldtów do 1945 roku. Po wojnie folwark przyznano w dzierżawie Józefowi Łęgowskiemu zalewdwie do 1918 roku, później umowa została wypowiedziana a majątek przejęło Państwowe Gospodarstwo Rolne. W 1955 roku przeszły na własność Wojewódzkiej Spółdzielni Ogrodniczo-Pszczelarskiej „Ogród” w Gdańsku.

Utrzymany w stylu klasycystycznym dwór podmiejski wybudowano na planie prostokąta z murowanej cegły, wzbogaconej boniowaniami w narożnikach. Nakryty czterospadowym dachem, pokrytym tzw. „holenderką”. Częściowo na południowym-zachodzie posesja ogrodzona jest wysokim murem z dosyć szeroką bramą wjazdową, nad którą widoczna jest data 1802. Częściowo zachował się kuty, żelazny fragment ogrodzenia. Do elewacji od strony południowej budynku przylega drewniana weranda,którą kiedyś zdobiły kolorowe szkiełka. Obecnie jest w okropnym stanie. We wnętrzu dworu znajdują się drewniane schody z balustradą. Zachowały się też fragmenty dawnego malowidła ściennego w motywie marynistycznym. Z dawnego parku przydworskiego pozostało zaledwie kilka starodrzewów i licząca około stu lat aleja biegnąca wzdłuż dawnej drogi wiejskiej. Niedaleko dworu do 1945 roku stał wielki żuławski wiatrak, najprawdopodobniej zniszczony podczas wojny.

Dwór był własnością Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej w Gdańsku – ROM nr 1. Obecnie dwór jest w posiadaniu Centrum Chrześcijańskiego NOWE ŻYCIE. Przeszedł kapitalny remont dachu w 2019 roku. Uporządkowano też przynależną posesję.

Źródła wiedzy
  • Jerzy Samp, Gdańskie dwory i pałace, Gdańsk 2009.

Tekst: Patrycja Grygoruk, zdjęcia: Włodzimierz Jacek Adamski 2011 r. (udostępniono za zgodą autora).