Choczewo to jedna z najstarszych osad na ziemi lęborskiej, której początki sięgają czasów książęcych. Świadectwem jej długiej historii jest fakt, że wieś posiadała prawo polskie, co ma istotne znaczenie, ponieważ Zakon Krzyżacki sam tego prawa nie nadawał, choć zdarzało się, że je przywracał.
Pierwsza wzmianka o Choczewie (wówczas: Choczischow) pochodzi z dokumentu datowanego na 26 maja 1348 roku. Tego dnia wielki mistrz krzyżacki Heinrich IV Dusemer von Arfberg (Henryk Dusemer) nadał wsie Choczewo i Strzeszewo swemu wiernemu wasalowi Jeskowi (Jąskowi), synowi Święca (Świnczy), na prawie magdeburskim, zobowiązując go jednocześnie do świadczeń wynikających również z prawa polskiego. Jesko był przedstawicielem wpływowego pomorskiego rodu panów ze Świńcza, pochodzącego z okolic Pruszcza Gdańskiego.
Na początku XV wieku Choczewo było już wymieniane jako część dóbr kaszubskich rodów szlacheckich. W tzw. kopenhaskich tablicach woskowych mieszkańcy wsi pojawiają się wielokrotnie. W 1411 roku Borzysław został zobowiązany do zawarcia ugody, Jakub ukarany za wyrządzone szkody, a Jaśko i Mikołaj wystąpili jako świadkowie. Obecność takich imion sugeruje, że ród ze Świńcza nadal sprawował kontrolę nad miejscowością.
W źródłach sądowych z terenu powiatu lęborsko puckiego Choczewo bywało zapisywane jako Kuskow, natomiast w księgach gruntowych z 1437 roku pojawia się jako Cotzschow, co potwierdza ciągłość osadnictwa i znaczenie miejscowości. W 1523 roku powstał wykaz powinności wojskowych; według niego Maciej z Choczewa zobowiązany był do konnej służby rycerskiej.
W latach 1500–1742 majątek, składający się z czterech części, należał do szlacheckiej rodziny Jackowskich (von Jatzkow). Patent lenny księcia pomorskiego z 1527 roku potwierdzał ich prawo własności. W 1711 roku Georg Albrecht von Jatzkow figuruje w gdańskiej księdze sądowej jako właściciel Choczewa, a także majątków w Łętowie, Gniewinie, Gniewinku i Dąbrówce.
W 1744 roku Georg Albrecht von Jatzkow sprzedał trzy części Choczewa porucznikowi Georgowi Friedrichowi von Diezelsky (Dzięcielskiemu), natomiast czwarta część pozostała w rękach rodziny von Fölckersamb, właścicieli sąsiednich dóbr w Choczewku i Słajkowie. Ród ten osiedlił się na ziemi lęborskiej w pierwszej połowie XVIII wieku i wywodził się ze szlachty inflanckiej. W 1786 roku Georg von Diezelsky wykupił ostatnią, czwartą część Choczewa, jednocząc cały majątek w rękach swojej rodziny.
Ród von Diezelsky władał Choczewem aż do 1945 roku. W 1918 roku dziedzicem majątku był major Georg von Diezelsky, który sporządził szczegółowy inwentarz posiadłości i zabezpieczył warunki dziedziczenia aktem notarialnym wydanym 25 marca 1918 roku przez sąd w Lęborku.
Ostatnim właścicielem majątku był jego syn, major Georg Robert Adolf von Diezelsky (Dzięcielski, 1873–1944), znany przeciwnik hitleryzmu i antyfaszysta. Diezelsky został aresztowany przez Gestapo pod zarzutem sabotażu, rozumianego jako straty w żniwach spowodowane opóźnionym terminem zbioru kartofli. Po pięciodniowym areszcie i wpłaceniu kaucji został zwolniony. W 1943 roku ponownie aresztowany przez Gestapo. Trafił wówczas do aresztu śledczego w Słupsku, gdzie przebywał dziewięć miesięcy. Następnie ogłoszono wyrok – karę pozbawienia wolności na okres ośmiu miesięcy. Diezelsky trafił do więzienia w Stargardzie, gdzie zmarł osiem miesięcy później, 2 lutego 1944 roku. Prawdopodobnie do jego śmierci przyczyniły się warunki panujące w więzieniu. Jego prochy przesłano do Choczewa.
Żona majora, Marie-Else von Diezelsky z domu hrabina Keyserlingk (ur. 1890), zmarła wcześniej, w 1939 roku. Na jej życzenie została pochowana na wzgórzu naprzeciwko pałacu. Jej grób zachował się do dziś i jest otoczony opieką przez uczniów miejscowej szkoły.
Ich syn Ernst Oskar poległ w 1943 roku na froncie wschodnim w wieku zaledwie 19 lat. Córka Frederike została zamordowana w zakładzie psychiatrycznym w Lęborku, natomiast dwie pozostałe córki, Marie Klementine i Vera Elisabeth, przeżyły wojnę i osiedliły się w Niemczech.
Sklep
Ogłoszenia
