Pałac w Wielkiej Wsi

Wieś wzmiankowana była w dokumentach już w 1284 roku Była ona lennem rodu von Stojentin, nadanym i potwierdzonym przez kolejnych książąt pomorskich w latach: 1564, 1618 i 1621. Pod koniec XVII wieku Wielka Wieś na podstawie układów małżeńskich przeszła we władanie Caspara (Kaspara) Otto von Podewilsa (małżeństwo z Barbarą Marią z domu Stojentin). Pod koniec 1771 roku majątek ponownie wymieniany był jako własność dziedziczna von Stojentinów. W 1803 roku majątek nabył Ernst Gustaw von Mitzlaff i do 1908 roku przechodził na kolejnych spadkobierców w obrębie tego rodu. Ostatnim przedwojennym właścicielem wsi był Friedrich Leo von Schwerdtner.

Zachodnia część pałacu datowana jest na XVIII w., natomiast skrzydło wschodnie na II poł. XIX w. Pałac jest budynkiem jednokondygnacyjnym, murowanym z cegły, z dachem naczółkowym, licznymi lukarnami krytym dachówką tzw. karpiówką. Obiekt został wzniesiony na planie wydłużonego prostokąta z ryzalitem i wieżyczką przy elewacji wschodniej. Pałac posiada cechy neoklasycystyczne. Na frontonie ryzalitu znajduje się tarcza herbowa rodu von Mitzlaff.

• Alicja Świetlicka, Elżbieta Wisławska, Słownik Historyczny Miast i Wsi Województwa Słupskiego, Słupsk 1998.
• M. Mazur, H. Soja, Ziemia Słupska - dzieje i kultura: objaśnienia do mapy etnograficzno-historycznej powiatu słupskiego, Słupsk 2003.
• Rejestr Zabytków Nieruchomych, stan na 01-09-2016.
• Program opieki nad zabytkami gminy Główczyce na lata 2009-2012.

Opracowała: Nina Herzberg-Zielezińska, zdjęcie: wizytacja terenowa 02.05.2017 r. oraz Michał Piotrowski, 2021 r. (udostępniono za zgodą autora).