Przejdź do głównej treści

Historia dworu w Rybnie

Pierwsze źródłowe informacje o wsi Rybno pochodzą z 1382 roku. W tym czasie komtur gdański Walpot von Bassenheim nadał wiernemu Pantkenowi Marcenowiczowi wieś Rybno na prawie chełmińskim. Przez większość swojej historii miejscowość pozostawała pod administracją niemiecką lub pruską. W okresach, gdy tereny te należały do Polski, wieś znajdowała się w rękach rodziny Rybińskich.

Według kastratu kontrybucyjnego z 1772/1773 roku Rybno było własnością Józefa Antoniego Przebendowskiego (von Prebendow).

W 1776 roku jako właścicielka Rybna wymieniana jest wdowa po Bernhardzie von Kleist, pani Przebendowska. W latach 1780-1781 wzmiankowani są spadkobiercy Józefa Przebendowskiego. W kolejnych latach majątek należał do: von Zabokoczyńskiego z Tyłowa (1827), von Platena (1835), von Plankensee (1860) oraz Arnolda Johsta, który znacznie rozbudował posiadłość, wznosząc nową rezydencję dworską oraz zabudowania gospodarcze.

Po parcelacji majątku w 1930 roku dwór został przekształcony. Mieściła się w nim szkoła, a w północnym skrzydle urządzono salę widowiskowo-sportową. W czasie II wojny światowej budynek dworu służył jako szpital niemiecki, a następnie funkcjonował jako gospodarstwo rolne.

Historia po 1945 roku

Po zakończeniu II wojny światowej na terenie dawnego majątku w Rybnie utworzono Spółdzielnię Produkcyjną. W budynku dworu ulokowano biura, ośrodek zdrowia oraz świetlicę. Pod koniec lat 60. XX wieku, po likwidacji spółdzielni, dwór przeszedł na własność gminy, a budynki gospodarcze zostały przekazane indywidualnym użytkownikom w wieczystą dzierżawę. Po 1989 roku wymieniono pokrycie dachowe oraz uproszczono elewację. Obecnie obiekt pełni funkcję mieszkalno-usługową.

Architektura

Dwór wzniesiono około połowy XIX wieku; rozbudowy dokonano na początku XX wieku oraz w latach 30. XX wieku. Budynek założono na planie wydłużonego prostokąta, z ryzalitami oraz dwu- i trzyosiowymi aneksami bocznymi. Jest jednokondygnacyjny i podpiwniczony, przy czym aneksy osiągają wysokość do 3,5 kondygnacji. Oś elewacji frontowej akcentuje wysoki, schodkowy szczyt.

Dwór jest murowany z cegły, posadowiony na fundamencie z łamanego piaskowca polnego. Elewacje są tynkowane, z dekoracją o charakterze eklektycznym, łączącą motywy neogotyckie i klasycystyczne. Wnętrza zostały przebudowane, choć częściowo zachowała się pierwotna stolarka okienna i drzwiowa.

Źródła wiedzy

Bibliografia:

Zdjęcia:

  • Radosław Kamiński, 2007 r., 2023 r.
  • Krzysztof Główczyk, 1989 r., Karta biała, domena publiczna, www.zabytek.pl

Data publikacji artykułu:

01 lipiec 2026
dwór w Rybnie

Dwór w Rybnie, 1989 r.

Źródło: Krzysztof Główczyk, Karta biała, domena publiczna, www.zabytek.pl
dwór w Rybnie

Dwór w Rybnie, 1989 r.

Źródło: Krzysztof Główczyk, Karta biała, domena publiczna, www.zabytek.pl
dwór w Rybnie

Dwór w Rybnie, 2007 r.

Autor: Radosław Kamiński
dwór w Rybnie

Dwór w Rybnie, 2023 r.

Autor: Radosław Kamiński
dwór w Rybnie

Dwór w Rybnie, 2023 r.

Autor: Radosław Kamiński