Przejdź do głównej treści

Pałac w Chynowiu

pałac Chynowie 2022

Autor: Sebastian Mitroszonek, 2022 r.

Informacje ogólne
Rodzaj obiektu:
Pałac
Numer rejestru zabytków:
1070
Data wpisu do rejestru:
04 grudzień 1984
Stan zachowania:
Odrestaurowany
Zastosowanie:
Własność prywatna

Historia pałacu w Chynowiu

Pierwsza znana wzmianka o majątku w Chynowiu pochodzi z 1383 roku. Przez kilka stuleci dobra te pozostawały w rękach rodu von Chinow (Chynowskich). W 1567 roku jako właściciel wymieniany jest Gregor Chynowski, a w latach 1591–1621 majątkiem zarządzał Jan Chynowski. Z nieznanych przyczyn rodzina Chynowskich opuściła Chynów, a wieś stopniowo przeszła w ręce rodu Przebendowskich.

W 1699 roku generał Michael von Brandt, będący mężem Anny Konstancji Przebendowskiej, zawarł umowę z Janem Jerzym Przebendowskim dotyczącą przejęcia połowy majątku. Po śmierci generała dobra przeszły na jego żonę Annę oraz jej drugiego męża, Jerzego Albrechta Jackowskiego, pełniącego funkcję starosty lęborskiego, bytowskiego i tucholskiego. Z inicjatywy Anny Konstancji w 1716 roku wykupiono pozostałą część Chynowia, a w 1730 roku majątek był już w całości w rękach Przebendowskich.

W połowie XVIII wieku Chynów przeszedł na własność rodu von Rexin. Z dokumentu z 1784 roku wynika, że właścicielkami wsi były cztery córki podpułkownika Karla Ludwiga von Rexin: Sophia, Luise, Franziska Albertine, Augustine Nikoline. Pozostawały one w posiadaniu majątku jeszcze w 1804 roku.

W latach 1822–1884 wieś znajdowała się pod zarządem rodu Hoene, który posiadał także inne posiadłości na Wyżynie Gdańskiej. W okresie między 1884 a 1904 rokiem właścicielami byli hrabiowie Konrad i Heinrich von Brockdorff-Ahlefeldt, choć według niektórych źródeł ich władanie miało miejsce już od 1874 roku, przed okresem rządów rodu Hoene.

W 1904 roku majątek zakupił Emil Bloch. Ostatnim niemieckim właścicielem Chynowia był Gerhard Bloch. W dniu wkroczenia Armii Czerwonej do wsi przebywał on w pałacu wraz ze swoją matką, Therese Bloch.

Historia po 1945 roku

Po II wojnie światowej pałac został przejęty przez państwo polskie. Przez wiele lat, dopóki jego stan techniczny na to pozwalał, budynek pełnił różne funkcje, jednak nigdy nie doczekał się gruntownego remontu. Przełom nastąpił dopiero po zakupie obiektu przez właściciela znanej pomorskiej firmy deweloperskiej Orlex, który nabył pałac z zamiarem przekształcenia go w prywatną rezydencję. Taki charakter budynku utrzymuje się do dziś.

Choć pałac bez wątpienia stanowi prawdziwą perłę miejscowości, należy pamiętać, że jest to własność prywatna i nie jest udostępniany do zwiedzania.

Architektura

Parterowy dwór powstał w XVIII w. na fundamentach gotyckich. W 1922 roku został rozbudowany o północne piętrowe skrzydło z wieżą. Powstał w ten sposób budynek na planie litery T, z głównym wejściem usytuowanym w poprzecznym skrzydle od strony wschodniej. Murowany z cegły, posadowiony na kamiennym cokole, otynkowany, z dekoracyjnymi detalami wykonanymi w narzucie.

Składa się z dwóch zasadniczych członów. Część północna z 1922 roku jest dwukondygnacyjna, podpiwniczona, z użytkowym poddaszem. Przykryta została wysokim, czterospadowym dachem, pokrytym dachówką ceramiczną. Od strony południowej dobudowano zamkniętą werandę, wykonaną z cegły, której dach pełnił funkcję obszernego tarasu z ażurową balustradą tralkową. Człon południowy (XVIII w.) budowli ma charakter parterowy, również podpiwniczony. W jego południowej części wznosi się dwukondygnacyjny ryzalit, nad którym znajduje się wysoki dach mansardowy, kryjący dodatkową kondygnację użytkową.

Źródła wiedzy

Bibliografia:

  • Urlich Dorow, Zapomniana przeszłość. Upadek pomorskich majątków rolnych na przykładzie powiatu lęborskiego, Gdańsk 2010.
  • Wykaz obiektów nieruchomych – stan na 02.03.2016.
  • Alicja Sobczak, Karta biała, 1989, www.zabytek.pl

Zdjęcia:

  • Nina Herzberg-Zielezińska, 2015 r. 
  • Sebastian Mitroszonek, 2022 r.

Data publikacji artykułu:

29 czerwiec 2026
Pałac Chynowie

Pałac w Chynowiu, lata 20. XX w.

Źródło: Archiwum Muzeum w Lęborku
Pałac Chynowie

Pałac w Chynowiu, 1983 r.

Źródło: Katarzyna Rozmarynowska, Kazimierz Jarosz, Ewidencja parkowa, domena publiczna, www.zabytek.pl
Pałac Chynowie

Pałac w Chynowiu, 1989 r.

Źródło: Krzysztof Główczyk, Karta biała, domena publiczna, www.zabytek.pl
Pałac Chynowie

Pałac w Chynowiu, 1989 r.

Źródło: Krzysztof Główczyk, Karta biała, domena publiczna, www.zabytek.pl
Pałac Chynowie

Pałac w Chynowiu, 2009 r.

Autor: Radosław Kamiński
Pałac Chynowie

Pałac Chynowie

Autor: Nina Herzberg-Zielezińska, 2015 r.
Pałac Chynowie

Pałac Chynowie

Autor: Nina Herzberg-Zielezińska, 2015 r.
Pałac Chynowie

Pałac Chynowie

Autor: Nina Herzberg-Zielezińska, 2015 r.
Pałac Chynowie zabudowania folwarczne

Pałac Chynowie, zabudowania folwarczne

Autor: Nina Herzberg-Zielezińska, 2015 r.
Pałac Chynowie zabudowania folwarczne

Pałac Chynowie, zabudowania folwarczne

Autor: Nina Herzberg-Zielezińska, 2015 r.
Pałac w Chynowiu z drona

Pałac w Chynowiu, 2022 r.

Autor: Sebastian Mitroszonek
Pałac w Chynowiu z drona

Pałac w Chynowiu, 2022 r.

Autor: Sebastian Mitroszonek
Pałac w Chynowiu z drona

Pałac w Chynowiu, 2022 r.

Autor: Sebastian Mitroszonek