Przejdź do głównej treści

Historia dworu w Jęczewie

Jęczewo to dawna wieś szlachecka, wzmiankowana w źródłach już w 1402 roku. W 1437 roku była majątkiem feudalnym funkcjonującym na prawach polskich i należała do Pietrsza (niem. Petrasch).

Najstarszym znanym rodem szlacheckim związanym z Jęczewem byli Przebendowscy (von Prebendow). 29 kwietnia 1493 roku książę pomorski Bogusław X nadał wieś w lenno braciom Jordanowi i Martinowi von Prebendow, po śmierci ich ojca. Ród ten pozostał w Jęczewie aż do drugiej połowy XVIII wieku. Zachowały się listy konfirmacyjne z lat 1544, 1575, 1583 oraz 1601. Jeszcze w 1756 roku Ernst von Prebendow był właścicielem Jęczewa (niem. Enzow), Chynowia (niem. Chinow), Tadzina (niem. Tadden) i Hammer. Najprawdopodobniej mieszkał w jednym z tych majątków. Być może właśnie w Jęczewie, które od dłuższego czasu było podzielone na trzy części należące do rodzin Jackowskich, Przebendowskich i Chynowskich. W dokumentach wieś pojawia się także pod nazwami Lissen Enzow i Tadden Enzow albo Groß Enzow i Klein Enzow.

Według przekazów Jackowscy (von Jatzkow), których spadkobiercami zostali Wejherowie (von Weiher), nabyli część Lissen-Enzow już w 1569 roku, a w 1605 roku byli właścicielami Groß i Klein Enzow. Nazwa Tadden -Enzow odnosiła się zarówno do majątku rodziny von Thadden, jak i do sąsiedniej wsi o tej samej nazwie. W 1658 roku Jęczewo nie zostało ujęte w spisie hołdu, co tłumaczyć można częstymi zmianami przynależności administracyjnej.

W 1756 roku Przebendowscy zostali po raz ostatni wymienieni jako właściciele Jęczewa, lecz jeszcze w tym samym roku majątek przeszedł w ręce rodziny von Weydenberg. W 1784 roku właścicielem był Johann Georg Bernhard von Weydenberg. W tym czasie we wsi istniała mleczarnia Platschow oraz hodowla owiec.

Na początku XIX wieku, w latach 1802–1803, właścicielami byli von Thaddenowie. W 1803 lub 1804 roku majątek przejęła rodzina von Breitenbach, m.in. Karl Adam von Breitenbach.

Trzy majątki – Jęczewo, Lisewo i Tadzino – tworzyły wówczas jeden kompleks majątkowy, którego wartość szacowano na 38 tysięcy talarów. W 1836 roku właścicielem całego zespołu został Edelbüttel, choć w źródłach wymieniany jest również ród von Paszki. Od połowy lat 80. XIX wieku Jęczewo należało do spadkobierców Schlieckriede. W 1904 roku majątek przejął Skarb Państwa, który początkowo powierzył jego prowadzenie dzierżawcom. W 1909 roku funkcję tę objął niejaki Koch, a od 1911 roku dzierżawcą był Stratmann.

Historia po 1945 roku

Po 1945 roku majątek przeszedł na własność Państwowego Funduszu Ziemi. Na początku lat 50. XX wieku utworzono tu oddział Wejherowskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Rolnej, którego siedziba mieściła się w Lisewie. Obecnie dwór pełni funkcje mieszkalne. W ostatnich latach budynek został częściowo wyremontowany z zatarciem cech zabytkowych, m.in. poprzez absurdalną zmianę otworów okiennych.

Architektura

Dwór został zbudowany w latach 20. XX wieku na planie prostokąta, z gankiem od strony północnej. Jest jednokondygnacyjny, z poddaszem, posadowiony na wysokich fundamentach piwnicznych, nakryty dachem dwuspadowym, z wystawką od strony wschodniej.

Źródła wiedzy

Bibliografia:

  • Radosław Kamiński, Dwory i pałace powiatu wejherowskiego. Historia, architektura, 2024
  • Franz Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern, 1912
  • Leopold von Ledebur, Adelslexicon der Preussischen Monarchie. T. 2 (L-S); Adelslexicon der Preussischen Monarchie. T. 3 (T-Z); Adelslexicon der Preussischen Monarchie. T. 1 (A-K)

Zdjęcia:

  • Radosław Kamiński, 2019

Data publikacji artykułu:

30 czerwiec 2026