Przejdź do głównej treści

Historia dworu w Ustarbowie

Ustarbowo (niem. Ustarbau) było wsią czynszową funkcjonującą na prawie polskim, wzmiankowaną w księdze komturstwa gdańskiego oraz na wojskowych
tablicach kopenhaskich z 1400 roku. W dokumentach tych pojawiają się przedstawiciele rodu Ustarbowskich, m.in. Gint von Ustarbau, który wraz z sąsiadem Witzkiem von Damerow pełnił rolę poręczyciela w jednym ze sporów. W 1407 roku Ustarbowo zostało wspomniane w dokumentach związanych ze sprawą dotyczącą Zagórza, natomiast w 1412 roku Michael von Ustarbau przyjął pod zastaw swojego majątku środki pochodzące z opieki nad sierotami.

ustarbowo mapa

2024 09 11 15h22 11

Z 1526 roku pochodzi dokument odnaleziony na zamku w Wejherowie, który potwierdza, że rodzina Piętów była w posiadaniu miejscowości Gniewowo, Dąbrówka oraz Ustarbowo.

W 1576 roku majątek został nabyty przez Ernesta Wejhera, który planował włączyć go do swoich dóbr śmiechowsko-nanickich. Jednak w 1586 roku udział szlachecki (tzw. kuria) został zwrócony spadkobiercom, co sprawiło, że nazwisko Ustarbowskich nadal pojawiało się w dokumentach przez następne 150 lat. Wśród właścicieli odnotowani zostali m.in.: w 1620 roku Adam Piątek na Ustarbowie, w 1624 roku Maciej Ustarbowski, sędzia ziemski, a w 1643 roku Andrzej, Jan i Wawrzyniec Ustarbowscy. Później wspominani są Michał i Andrzej. W 1772 roku Michał Ustarbowski pełnił funkcję administratora dóbr rzucewskich.

Rodzina Ustarbowskich utraciła swoją rodową siedzibę, gdy została ona odkupiona przez Przebendowskich. Według katastru kontrybucyjnego z 1772/1773 roku właścicielem majątku był Ignacy Przebendowski (von Prebendow). Kolejną właścicielką była Bernardyna Przebendowska.

W 1789 roku właścicielem Ustarbowa był Alexander von Gibsone. Od niego w 1796 roku dobra kupił hrabia Otton Aleksander von Keyserlingk.

2024 09 11 15h20 00

W 1933 roku nieruchomość została zakupiona przez rodzinę obecnego właściciela.

Architektura

Dwór został zbudowany około 1875 roku na planie prostokąta. Jest jednokondygnacyjny, z niskim poddaszem; od zachodu dobudowano do niego skrzydło oraz pomieszczenie gospodarcze. Dwór jest murowany z cegły, posiada dach dwuspadowy oraz pozorny ryzalit zamknięty trójkątnym szczytem. Od północy znajduje się weranda.

Obecnie trwa proces wpisania dworu do wojewódzkiego rejestru zabytków.

Źródła wiedzy

Bibliografia:

  • Radosław Kamiński, Dwory i pałace powiatu wejherowskiego. Historia, architektura, 2024
  • Bolesław Bork, Nowy Dwór Wejherowski. Gniewowo i Sopieszyno. Przeszłość i teraźniejszość wsi lesôckich w literaturze i pamięci mieszkańców, Wejherowo 1994
  • Maciej Sieniawski, Karta Biała, 2011, www.zabytek.pl
  • Gazeta Toruńska 1875, R. 9 nr 38
  • Józef Krzepela, Spis miejscowości i rodów ziemiańskich województwa pomorskiego, Kraków 1925

Zdjęcia:

  • Radosław Kamiński, 2024 r., 2025 r.
  • Maciej Sieniawski, 2011 r., Karta biała, domena publiczna, www.zabytek.pl

Data publikacji artykułu:

03 lipiec 2026
Dwór w Ustarbowie

Dwór w Ustarbowie, data nieznana

Źródło: Karta biała, domena publiczna, www.zabytek.pl
Dwór w Ustarbowie

Dwór w Ustarbowie, data nieznana

Źródło: Maciej Sieniawski, Karta biała, domena publiczna, www.zabytek.pl
Dwór w Ustarbowie

Dwór w Ustarbowie, 2011 r.

Źródło: Maciej Sieniawski, Karta biała, domena publiczna, www.zabytek.pl
Dwór w Ustarbowie

Dwór w Ustarbowie, 2011 r.

Źródło: Maciej Sieniawski, Karta biała, domena publiczna, www.zabytek.pl
Dwór w Ustarbowie

Dwór w Ustarbowie, 2011 r.

Źródło: Maciej Sieniawski, Karta biała, domena publiczna, www.zabytek.pl
Dwór w Ustarbowie

Dwór w Ustarbowie, 2025 r.

Autor: Radosław Kamiński
Dwór w Ustarbowie

Dwór w Ustarbowie, 2025 r.

Autor: Radosław Kamiński
Dwór w Ustarbowie

Dwór w Ustarbowie, 2025 r.

Autor: Radosław Kamiński