Historia dworu w Górze
Pierwsza wzmianka o wsi Góra pochodzi z 1236 roku i znajduje się w dokumencie wystawionym przez księcia Świętopełka. Około 1700 roku założono tu folwark, w którym uprawiano głównie żyto i jęczmień, a także prowadzono hodowlę koni, wołów, krów, świń i owiec.
Według katastru kontrybucyjnego z 1772/1773 roku właścicielem Góry był Józef Antoni Przebendowski (von Prebendow), a dzierżawcą Jan Dzierżyński (Johann Zerszinski). W 1806 roku właścicielem majątku był Michael Ernst von Jannewitz (Michał Ernest Janowski / Janowski). W 1832 roku jako właścicielkę wymienia się generałową Schönrock. Kolejnym właścicielem był Ferdynand Löwenklau (Ferdinand von Löwenklau).
W okresie międzywojennym wieś Góra znalazła się w granicach II Rzeczypospolitej. Podobnie jak wiele dawnych majątków niemieckich została przejęta przez państwo polskie i oddana w dzierżawę. Nowym dzierżawcą został Ignacy Żylicz herbu Lubicz, pochodzący z Zamojszczyzny. Był absolwentem Królewskiej Akademii Rolniczo-Weterynaryjnej w Kopenhadze. Na terenie majątku, obejmującego około 500 hektarów, Żylicz prowadził hodowlę rasowych koni i bydła, a także wyhodował własną odmianę żyta, przystosowaną do warunków klimatycznych Pomorza.
Rodzina Żyliczów aktywnie uczestniczyła w życiu lokalnej społeczności. Byli oni zaangażowani m.in. w nauczanie języka polskiego, zarówno dzieci, jak i dorosłych. Po wybuchu II wojny światowej Żyliczowie opuścili Górę i przenieśli się na Lubelszczyznę. Pamięć o ich działalności przetrwała wśród lokalnej społeczności. W 2013 roku jedna z ulic w Górze otrzymała nazwę „Aleja Rodziny Żyliczów”.
Po zakończeniu II wojny światowej na terenie dawnego folwarku utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne. Wzniesiono wówczas tuczarnię oraz chlewnię, które współpracowały z zakładami mięsnymi w Gdyni. W budynku dworu urządzono mieszkania dla pracowników PGR-u. Przypuszczalnie w tym czasie i z tego powodu dwór doczekał się rozmaitych przybudówek ze współczesnymi oknami, a dawny ganek zabudowano. W 1989 roku majątek przeszedł w ręce spółki akcyjnej z Gdańska, która nie podjęła działań na rzecz utrzymania ani samego dworu, ani jego otoczenia. Przez pewien czas budynek był nadal zamieszkiwany, jednak z biegiem lat, w wyniku postępującej degradacji obiektu, lokatorzy go opuścili.
W latach 2014 i 2015 nieruchomość kilkukrotnie wystawiano na licytację, jednak bez powodzenia. Próby przejęcia obiektu przez gminę również zakończyły się niepowodzeniem ze względu na znaczne zadłużenie. Obecnie dwór pozostaje opuszczony i z każdym rokiem coraz bardziej popada w ruinę.
Dwór w Górze został wybudowany w 1910 roku. Jest konstrukcji szkieletowej, z wypełnieniem ceglanym. Jego bryła jest rozczłonkowana, parterowa, z ryzalitem frontowym oraz werandą.
- We wsi znajduje się figura Chrystusa Króla, ufundowana w 1928 roku przez członków miejscowego Towarzystwa Powstańców i Wojaków jako wyraz wdzięczności za odzyskanie przez Polskę niepodległości. Po wybuchu II wojny światowej Niemcy zniszczyli część monumentu, usuwając m.in. polskie napisy. Po wojnie figura została odrestaurowana.
- Do rodziny Żyliczów przyjeżdżał na praktyki rolnicze najmłodszy z rodu von Krockowów z Krokowej, Uli. W 1938 roku państwo von Krockow zaprosili Marka Żylicza, syna Ignacego, na wakacyjny pobyt w Krokowej.
- Opisana historia jest fragmentem z przewodnika Niny Herzberg-Zielezińskiej i Radosława Kamińskiego, pt. Dwory i Pałace Pomorza. Powiat wejherowski, 2026.
- TeatrnNN, relacje Marka Żylicza
- www.zbytek.pl
- Kamiński Radosław, Dwory i Pałace powiatu wejherowskiego. Historia i architektura, Wejherowo 2024
- Rembalski Tomasz, Własność szlachecka w północno-zachodnich powiatach prowincji Prusy Zachodnie w latach 1772-1834. Spisy, Gdańsk 2025
Zdjęcia:
- Michał Piotrowski, Tajemnice Pomorza, 2023 r.
- Nina Herzberg-Zielezińska, 2024 r.
Data publikacji artykułu:

Dwór w Górze, 2023

Dwór w Górze, 2024

Dwór w Górze, 2024

Dwór w Górze, 2024

Dwór w Górze, 2024

Dwór w Górze, 2024

Dwór w Górze, 2024

Dwór w Górze, 2024

Dwór w Górze, 2023

Dwór w Górze, 2023

Dwór w Górze

Sklep
Ogłoszenia








