Przejdź do głównej treści

Dwór w Ogrodzienicach

dwór w Ogrodzienicach
Autor: Piotr Libicki, 2007 r.
Informacje ogólne
Rodzaj obiektu:
Dwór
Stan zachowania:
Niszczejący
Zastosowanie:
Stanowi własność Ministerstwa Obrony Narodowej i znajduje się na zamkniętym terenie 61. Batalionu Lekkiej Piechoty w Grójcu.

Historia dworu w Ogrodzienicach

Ogrodzienice były gniazdem rodowym Ogrodzieńskich herbu Prus I. Wieś wzmiankowano w dokumentach w 1411 roku.

Pod koniec XVIII wieku Ogrodzienice były własnością Mroczkiewiczów. Jednym z właścicieli z tej rodziny był urzędnik Komisji Skarbu Koronnego i konfederacji targowickiej, ziemianin mazowiecki Stanisław Kostka Mroczkiewicz (około 1740-1808). Ożenił się ze skarbniczanką ciechanowską Benigną z Kossobudzkich (urodzoną w 1750 roku). W 1831 roku po zmarłej wdowie Benignie Mroczkiewicz z Kossobudzkich otworzyła się sprawa spadkowa. Majątek przeszedł na córkę Benigny i Stanisława, Teklę (ok. 1781-1858). Tekla wniosła Ogrodzienice jako posag do rodziny Rembielińskich herbu Lubicz. Jej mężem został Jan Augustyn Rembieliński (około 1759-1844), który był szambelanem dworu króla Stanisława Augusta. Po Tekli i Stanisławie majątek odziedziczył ich syn Kazimierz Teofil (ur. 1816).

W 1816 roku majątek przeszedł na rodzinę Iwanickich. Właścicielami z tego rodu byli: Władysław, Witold i Józef. W 1846 roku, jako wierzycielkę sumy 9000 złotych na Ogrodzienicach, wymienia się Teklę ze Swiatłowskich Dąbrowską. W 1865 roku zmarła Małgorzata z Lewandowskich Iwanicka, współwłaścicielka majątku. W 1892 roku dwór w Ogrodzienicach został wystawiony na roczną dzierżawę, tak go wówczas opisano: Dwór wiejski murowany, nieumeblowany, składający się z siedmiu pokojów, wraz z drwalnią, piwnicą, stajnią, wozownią i siedmioma morgami ogrodu angielskiego i owocowego […].

W 1938 roku Ministerstwo Spraw Wojskowych szukało terenu pod budowę lotniska. Wybór padł na Ogrodzienice. Przymusowym wykupem objęto 180 hektarów ziemi położonej w samym centrum majątku. W 1941 roku lotnisko przejęli Niemcy. Dwór w Ogrodzienicach stanowił siedzibę administratora lotniska.

Historia po 1945 roku

Po zakończeniu II wojny światowej majątek został rozparcelowany. Przez pewien czas w dworze funkcjonowała szkoła. W 1954 roku Skarb Państwa przekazał obiekt pod zarząd Wojska Polskiego. Później, przez krótki czas, w dworze mieścił się sztab pułku, a następnie izba chorych. Obecnie budynek stanowi własność Ministerstwa Obrony Narodowej i znajduje się na zamkniętym terenie 61. Batalionu Lekkiej Piechoty w Grójcu. Jest opuszczony i wymaga remontu.

Architektura

Dwór został wzniesiony w 1. połowie XIX wieku. Jest to budynek murowany z cegły, otynkowany. Usytuowano go na osi północ-południe z frontem od wschodu. Dwór wzniesiono na planie wydłużonego prostokąta.

W 2. połowie XIX wieku został powiększony o piętrową przybudówkę nakrytą dachem mansardowym. Inicjatorem rozbudowy był ówczesny właściciel dworu Władysław Iwanicki. Pod koniec XIX lub na początku XX wieku do dworu dobudowano, poprzedzający wejście, trójarkadowy ganek filarowy. Kuchnia znajdowała się w osobnym drewnianym pawilonie, który nie zachował się do dziś.

Źródła wiedzy

Fragment przewodnika Dwory i pałace Mazowsza: powiat grójecki, wyd. II, 2026 r., Nina Herzberg-Zielezińska

Data publikacji artykułu:

05 lipiec 2026