Krobów i zagadka „Basi” z Mazurka Dąbrowskiego
Badacz dziejów regionu, Andrzej Zygmunt Rola-Stężycki, zwrócił uwagę, że okolice Krobowa – leżące na historycznej osi Grójec–Mała Wieś–Tarczyn – pojawiają się w tle jednej z najciekawszych zagadek związanych z Mazurkiem Dąbrowskiego. W 1794 roku przemieszczały się tędy oddziały Insurekcji Kościuszkowskiej, a w okolicznych dworach bywali m.in. Michał Kleofas Ogiński i Józef Wybicki. Miejscowa szlachta wspierała powstańców, a dwory w pobliżu Krobowa były miejscem narad, koncertów i patriotycznych rozmów.
Rola-Stężycki analizował pochodzenie tajemniczej „Basi” ze zwrotki „Mówi ojciec do swej Basi cały zapłakany”. W XIX wieku i później często twierdzono, że mogła to być Barbara Chłapowska, żona generała Jana Henryka Dąbrowskiego, co dobrze wpisywało się w romantyczną interpretację hymnu. Badacz podkreślał jednak, że zarówno „Basia”, jak i „ojciec” to w istocie postacie symboliczne, uosabiające naród oczekujący na powrót i zwycięstwo wojsk polskich.
Rola-Stężycki zwracał jednocześnie uwagę, że poszukiwania realnych pierwowzorów prowadziły historyków do dworów wokół Grójca i Tarczyna – w tym tych najbliższych Krobowa – ponieważ to właśnie w tym regionie przebywali Wybicki i Ogiński w czasie, gdy mógł powstać tekst Pieśni Legionów. Dzięki temu także Krobów znajduje się na mapie miejsc łączonych z legendą o powstaniu polskiego hymnu.
Historia rękopisu Mazurka Dąbrowskiego
Józef Wybicki został właścicielem Krobowa w 1792 roku. Choć mieszkał tu krótko, to przez jego córkę Teresę i jej przyszłego męża Floriana Rożnowskiego Krobów stał się początkiem niezwykłej historii największej zaginionej relikwii polskiej, rękopisu tekstu hymnu narodowego.
Wybicki pozostawił bowiem ogromne rodzinne archiwum: listy, pamiętniki, dokumenty państwowe i rękopisy, w tym oryginał tekstu Mazurka. Po jego śmierci archiwum przechodziło z pokolenia na pokolenie rodu Rożnowskich, aż trafiło do Johannesa von Rożnowskiego, prawnuka Wybickiego, mieszkającego w Berlinie. W 1944 roku, w obawie przed bombardowaniami i rewizjami Gestapo, zdeponował on cały zbiór w Banku III Rzeszy. Wkrótce potem Johannes i jego żona zginęli śmiercią samobójczą podczas wojennej tragedii, a depozyty bankowe, wraz z rękopisem hymnu, trafiły w ręce Armii Czerwonej i ślad po nich zaginął.
To dlatego Rola-Stężycki we fragmencie swojej książki „Ciekawy Grójec” nazywa rękopis Mazurka „polską relikwią” – jednym z najcenniejszych, a jednocześnie wciąż nieodnalezionych narodowych skarbów. Ostatni potomek rodu, Thomas Jan Rożnowski, dopiero w latach 70. dowiedział się, że jest spadkobiercą archiwum Wybickiego. Przez lata próbował je odnaleźć, bez skutku, i do dziś uważa się, że rękopis może znajdować się w rosyjskich zbiorach specjalnych.
Tak oto niewielki Krobów okazuje się miejscem, od którego zaczyna się opowieść o zaginionym oryginale polskiego hymnu, relikwii poszukiwanej od dziesięcioleci.
Sklep
Ogłoszenia
