Dwór w Łękawicy

Łękawica to dawna wieś szlachecka, założona najprawdopodobniej przez Jana Siennickiego herbu Roch II (ok. 1497–1552) około 1522 roku. Folwark powstał tu około 1525 roku, a sam majątek wyodrębnił się w wyniku podziału dóbr siennickich w 1521 roku. Wieś Łękawica została po raz pierwszy wzmiankowana źródłowo w 1528 roku, w dokumencie erygowania parafii w Siennicy.

Po bezpotomnej śmierci Jana Siennickiego wieś odziedziczył jego brat Mikołaj Siennicki vel Drozdowski (ok. 1502–1558). W 1563 roku wdowa po Mikołaju, Katarzyna Siennicka, spłaciła dług wobec Macieja Siejki, altarysty z Tarczyna, w wysokości 20 kóp groszy, zastawiony na dobrach Siennica, Łękawica i Zglechów.

W latach 1563–1576 Łękawica, Krzywica i Jeziorko tworzyły jeden majątek ziemski należący do Mikołaja Troszyńskiego (ok. 1520–1575). Po jego śmierci w 1575 roku majątek przeszedł w ręce jego żony, Anny z Siennickich Troszyńskiej. Ze względu na brak źródeł dalsze losy własnościowe Łękawicy w latach 1577–1669 są niejasne. Jednak fakt wspólnego występowania Łękawicy i Krzywicy w dokumentach z 1670 roku pozwala przypuszczać, że od tego czasu obie wsie ponownie tworzyły jeden majątek.

Około 1590 roku majątek był wianem córki Mikołaja i Anny, Zofii Troszyńskiej, która poślubiła Stanisława Oborskiego herbu Roch II (ok. 1559–1621), dziedzica Kuflewa. Zofia z Troszyńskich Oborska zmarła około 1595 roku (prawdopodobnie przy porodzie), a Stanisław Oborski poślubił Barbarę Kazanowską herbu Grzymała (ok. 1560–?). Po jego śmierci, około 1621 roku, majątek został podzielony między czterech synów. Wieś Łękawica przypadła prawdopodobnie Marcinowi Oborskiemu (ok. 1595–1652), a po jego śmierci w 1652 roku przeszła w ręce jego żony Elżbiety. Ich córka Barbara wniosła wieś w posagu Tomaszowi Pogorzelskiemu herbu Krzywda (ok. 1602–1660).

Najprawdopodobniej Tomasz Pogorzelski od razu po otrzymaniu Łękawicy przekazał ją swojej matce, Barbarze z Bobowskich Pogorzelskiej, około 1667 roku. Sam wraz z żoną osiadł w swoim majątku Twarogi. Następnie Barbara Pogorzelska około 1669 roku przekazała Łękawicę, Krzywicę i prawdopodobnie Jeziorko Apolinarii z Bobowskich Siennickiej, córce Sebastiana Bobowskiego i żonie Wojciecha Siennickiego. W 1670 roku Apolinaria, jako wdowa, przekazała swojemu synowi Franciszkowi Siennickiemu (ok. 1636–1692) wsie Krzywicę i Łękawicę (oraz być może Jeziorko), które odziedziczyła po ciotce Barbarze z Bobowskich Pogorzelskiej, chorążynie nurskiej.

Majątek Łękawica pozostał w rękach Siennickich do 1759 roku, kiedy to Stanisław Siennicki (ok. 1708–1765) sprzedał go Kazimierzowi Rudzińskiemu herbu Prus III (1676–1759). Po śmierci Kazimierza dobra przejął jego syn Michał (1730–1764), a po nim jego żona Eustachia Elżbieta z Potockich (1720–1781). Następnym właścicielem był ich syn Antoni Rudziński (1754–1821).

W 1807 roku Antoni Rudziński wraz z żoną Eleonorą z Szembeków sprzedał cały klucz siennicki, w tym Łękawicę, Kazimierzowi Dłużewskiemu herbu Pobóg.

W połowie XIX wieku dobra łękawickie należały do rodziny Kuczyków. Właścicielem folwarku był Franciszek Xawery Kuczyk (1796–1855). Był lekarzem, kolekcjonerem i ziemianinem. Studiował medycynę w Warszawie, a następnie w Paryżu, Wiedniu i Berlinie, gdzie uzyskał doktorat z medycyny i chirurgii. Podczas powstania listopadowego leczył rannych, a w 1837 roku otrzymał dziedziczne szlachectwo herbu Leczysław. Jako lekarz dominialny w dobrach Czartoryskich w Międzyrzecu cieszył się opinią cenionego specjalisty. Z zamiłowania był numizmatykiem, finansując wybicie wielu medali oraz gromadząc cenne zbiory monet i książek. W Łękawicy spędził swoje ostatnie lata życia, naznaczone chorobą umysłową. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Siennicy na niepoświęconej ziemi. Jego nagrobek, zniszczony w latach 80. XX wieku, miał formę kolumny zwieńczonej kulą z kamiennymi różami i inskrypcją: „A światłość, którą tak umiłował, niech mu świeci na wieki”. Brakowało na nim krzyża, co sugerowało, choć bez potwierdzenia źródłowego, jego związki z masonerią. 

W 1896 roku z dóbr Łękawica wydzielono dobra Patok-Łękawica, które około 1927 roku zostały rozparcelowane wśród 24 właścicieli.