Historia dworu w Kątach
Kąty to dawna wieś szlachecka, założona przez ród Cieciszewskich herbu Roch II (Kolumna). Po raz pierwszy pojawia się w źródłach pisanych w 1528 roku, w akcie erekcyjnym parafii w Siennicy. W 1601 roku Kąty zostały wydzielone z dóbr Lasomin i sprzedane Pawłowi Cieciszewskiemu, który zaledwie siedem lat później, w 1608 roku, odsprzedał je Wojciechowi Łączyńskiemu herbu Nałęcz. To właśnie Łączyński był inicjatorem założenia we wsi folwarku, co miało miejsce po 1608 roku. Ród ten władał Kątami do lat 20. XVIII wieku. Około 1714 roku majątek został zastawiony u Boguszewskiego i, najpewniej w wyniku braku spłaty, przeszedł na własność Józefa Boguszewskiego herbu Ostoja, który figuruje jako właściciel w latach 1724–1735.
W kolejnych dziesięcioleciach dobra znalazły się w rękach Orlewskich herbu Cielątkowa. W 1752 roku jako właściciel wymieniany jest Maciej Orlewski. W 1820 roku wieś Kąty należała już do Jacka Kolumny Cieciszowskiego, przedstawiciela linii wywodzącej się od Aleksa Cieciszowskiego.
W drugiej połowie XIX wieku majątek nabyła rodzina Czarnieckich. Najprawdopodobniej był to August Czarniecki herbu Łodzia (1828–1894), dziedzic Dobryszyc i Rząsawy, sędzia pokoju w starostwie radomskim, a także radca towarzystwa ubezpieczeń. Jego żoną była Wanda Miączyńska herbu Suchekomnaty (1830–1904). Po śmierci Augusta i Wandy Czarnieckich dobra przejął ich syn Henryk Piotr Marian Czarniecki (1860–1920), żonaty z Zenobią Smoleńską (1866–1948). Zenobia była ostatnią właścicielką majątku przed wybuchem II wojny światowej.
Po 1945 roku majątek został znacjonalizowany i przeszedł na własność Skarbu Państwa. Początkowo w dawnym dworze urządzono dom spokojnej starości, następnie izbę porodową. Od 1975 roku mieści się tu Dom Pomocy Społecznej.
Dwór w Kątach jest murowany z cegły na zaprawie wapiennej, wzniesiony prawdopodobnie w połowie XIX wieku, a następnie rozbudowany na przełomie XIX i XX wieku. Rezydencja składa się z dwóch wyraźnie różniących się części: starszej, parterowej części wschodniej, stanowiącej pierwotny korpus dworu, oraz późniejszego, piętrowego skrzydła zachodniego. Część parterowa, datowana na połowę XIX wieku, została posadowiona na podpiwniczeniu i posiada mieszkalne poddasze. Przykrywa ją dach dwuspadowy z dwiema półkolistymi lukarnami po każdej stronie połaci dachowej.
Fragment z przewodnika Dwory i pałace Mazowsza: powiat miński, Nina Herzberg-Zielezińska, 2026
Data publikacji artykułu:





Sklep
Ogłoszenia








