Przejdź do głównej treści

Historia dworu w Łebnie

Pierwsza wzmianka o wsi Łebno pochodzi z 1333 roku. Została wówczas wymieniona w przywileju nadanym mieszkańcom Łebna, pozwalającym na połów ryb w Jeziorze Zęblewskim. Dokument wystawili żukowski prepozyt Mikołaj I oraz przeorysza Pęcisława, właściciele pobliskiego Zęblewa.

W 1370 (lub 1360) roku wieś była własnością Dowopila, syna Unisława. W kolejnych latach jej właścicielami byli m.in. Więcko i Trows, a w 1414 roku Mikusz, Wojciech, Sowka, Jaśko i Jakub.

Od XIV wieku aż do 1799 roku Łebno było gniazdem rodowym Łebińskich herbu Szaława, kaszubskiej rodziny szlacheckiej. Wieś była lokowana na prawie polskim, a w czasach krzyżackich wchodziła w skład prokuratorstwa mirachowskiego, krzyżackiego okręgu administracyjno-gospodarczego.

2024 03 10 17h51 17

Na początku XVI wieku Łebno zostało włączone do dóbr Donimierskich, a jego właścicielem był Matias Donimirski. W 1570 roku jako dziedzice wzmiankowani są Matthias Łebiński, Matthias Lubiński-Wołowy, Joannes Borgawski, Joannes Robakowski i Mathias Kosziczkowski.

Zgodnie z katastrem kontrybucyjnym z z 1772/1773 roku jednym z właścicieli był Antoni Łebiński (Anton von Lebinski), który posiadał również część majątku w Pobłociu. Dwornikiem był natomiast Bartłomiej Prądzyński (Bartholomeus Prondzinski). Jako właściciela wymienia się także Jakuba Halka Łebińskiego (von Halck). W 1788 roku jego część majątku odziedziczył syn Jan.

W latach 1776–1798 część A nadal należała do Antona von Łebińskiego, a do 1799 roku właścicielką była Maria Józefa von Łebińska z domu Wolska.

Następnie ta część majątku przeszła w ręce Jacoba Thimasa von Pask Sluszewskiego (Jakuba Tomasza Paszk Słuszewskiego). A część B nadal pozostawała w rękach Johanna von Halk Lebinskiego (Jana Halka Łebińskiego). Część majątku po Jacobie przejął potem Johann von Pask Sluszewski (Jan Słuszewski). Kolejnymi właścicielami byli Johann von Paszke (Jan Paszk / Paszki), potem Wilhelm Edward Hoffmann, Stanislaus von Halk Lebinski (Stanisław Halk Łebiński) i Martin von Czarnowski (Marcin Czarnowski), a potem do kupiec Kronheima. W 1872 roku wieś należała do Plüskowa.

W 1930 roku ostatni dziedzic, Rassmus, przeprowadził parcelację pozostałości majątku. Na rozdzielonej ziemi osiedlili się kaszubscy gburzy.

Historia po 1945 roku

Losy majątku po 1945 roku nie są znane. Prawdopodobnie obecny budynek, w którym mieściła się niegdyś poczta, stoi w miejscu wcześniejszego historycznego dworku.

Architektura

W miejscu obecnego budynku stał niegdyś obiekt dworski. Obecny budynek jest być może silnie przebudowanym dawnym dworem lub powstał na miejscu XIX-wiecznego dworu Łebińskich. Jego szczegółowe losy pozostają nieznane.

Źródła wiedzy

Bibliografia:

  • Józef Belgrau, Strzepcz dzieje wsi i parafii, Pelplin 2013
  • Franz Schultz, Dzieje powiatu wejherowskiego i puckiego, Gdańsk-Puck-Wejherowo, 2011
  • Krzepela, Józef, Spis miejscowości i rodów ziemiańskich województwa pomorskiego, Kraków 1925
  • Jan Kalas, Z historii Kaszub. Łebno [w:]
  • Pielgrzym, R. 60 (1928), nr 69
  • Bolesław Bork, Szemud. Sztandar i herb gminy na tle dziejów wsi, parafii i samorządu lokalnego, Bojan 1994
  • Rembalski Tomasz, Własność szlachecka w północno-zachodnich powiatach prowincji Prusy Zachodnie w latach 1772-1834. Spisy, Gdańsk 2025

Zdjęcia:

  • Radosław Kamiński, 2026

Data publikacji artykułu:

01 lipiec 2026