Przejdź do głównej treści

Historia dworu w Pobłociu

Pierwsza wzmianka o wsi Pobłocie, w źródłach występującej pod nazwą Poblocz, pochodzi z 1400 roku. Miejscowość pojawia się ponownie w dokumentach z 1414 roku w związku z procesem Woitsecha Dobrogosta z Pobłocia, którego poręczyli liczni rycerze z ziemi lęborskiej. Pobłocie było siedzibą szlacheckiej rodziny Pobłockich herbu Brochwicz. Ród ten odgrywał znaczącą rolę w regionie, pełniąc lokalne funkcje ziemskie w powiecie mirachowskim, a jego przedstawiciele zasiadali również w sejmie Rzeczypospolitej. Pobłoccy używali licznych przydomków, m.in. Bach, Dalck, Kisz, Kołdras, Kościanck, Mach, Siedwa i Witek. Oprócz rodowego majątku w Pobłociu posiadali także udziały w wielu innych wsiach kaszubskich, m.in. Gowinie, Puzdrowie, Kętrzynie, Wyszecinie, Lewinie, Lewinku, Strzebielinie, Mściszewicach, Opalinie, Podjazach, Tępczu, Zelewie, Dzięcielcu, Łówczu i Perlinie. Do około 1600 roku dobra Pobłockich zostały podzielone na osiem kurii, czyli działów rodowych, funkcjonujących równolegle.

Według katastru kontrybucyjnego z 1772/1773 roku Pobłocie było podzielone na cztery części. Część I należała do Frantza Waldowskiego (Franciszka Koldras Wałdowskiego), który odziedziczył dobra w 1760 roku po swoim ojcu Wojciechu. Część II była własnością wdowy Barbary Słuszewskiej z domu Jeszkal, dziedziczyła ona majątek po matce Barbarze z domu Delk Pobłockiej. Trzecia część majątku należała do Johanna Bialka (Jana Białka), choć formalnie właścicielką tego działu była jego żona Katarzyna z domu Delk Pobłocka, córka Macieja, poprzedniego właściciela tej części. Z kolei część IV posiadał Anthon von Lebinski (Antoni Łebiński). Po I rozbiorze Polski, 27 września 1772 roku, właściciele Pobłocia: Jakub Białk, Barbara Słuszewska z synem Józefem oraz Franciszek Wałdowski złożyli na zamku w Malborku przysięgę hołdu poddańczego wobec króla Prus Fryderyka II. Był to warunek konieczny do uniknięcia konfiskaty majątku przez nową władzę.

W XIX wieku źródła wymieniają kolejnych właścicieli poszczególnych części dawnego majątku Pobłockich. Dawna matrykuła dzieli dobra na cztery części oznaczone literami A, B, C i D. Część A była własnością Franza von Witzky (Franciszka Wieckiego). Chodź niektóre źródła jako ostatnią właścicielkę tej części majątku, od 1777 roku, wymieniają Katharinę von Delk Poblocka verehel von Bialk (Katarzynę Białk z domu Delk Pobłocką). Część B od 1785 roku należała do Johanna von Bobrusky (Jana Bobruckiego). Część C od 1788 roku posiadał Albrecht von Sluszewski (Wojciech Słuszewski). Natomiast część D od 1800 roku należała do Michaela von Lehwald Jezierskiego (Michała Lewald Jezierskiego). W 1805 roku ta część przeszła na Karla Wilhelma von Mitzlaff.

W 1869 roku wieś składała się z trzech udziałów ziemiańskich oraz jednej własności chłopskiej. W 1880 roku Pobłocie figurowało jako majątek rycerski o powierzchni jedenastu łanów. Właścicielami byli wówczas Ludwig von Żelewski, Otto von Żelewski oraz von Wittke. W drugiej połowie XIX wieku, w wyniku przemian agrarnych i parcelacji ziemi szlacheckiej, Pobłocie zostało przekształcone w gminę wiejską, co zakończyło jego feudalny charakter i wprowadziło nowoczesne formy własności oraz zarządzania.

Historia po 1945 roku

Losy dworu po 1945 roku nie są znane. Ostatnim właścicielem w 1989 roku był Jan Bojanowski. Obecnie dwór pełni funkcje mieszkalne; zamieszkują w nim trzy rodziny.

Architektura

Dwór wzniesiono na planie prostokąta, z dachem dwuspadowym. Jest budynkiem parterowym, z wejściem od strony południowej. Zachodnia przybudówka powstała pod koniec XIX wieku. Dawniej wejście flankowały dwie lipy. Sądząc po obecnym wyglądzie, dwór posiada dwóch właścicieli: lewa część została odmalowana, natomiast prawa jest jedynie otynkowana

Źródła wiedzy

Bibliografia:

  • Józef Belgrau, Strzepcz dzieje wsi i parafii, Pelplin 2013
  • Przemysław Pragert: Herbarz rodzin kaszubskich. T. 1. BiT, 2001
  • Radosław Kamiński, Dwory i Pałace powiatu wejherowskiego. Historia, architektura, Wejherowo 2024

Zdjęcia:

  • Radosław Kamiński, 2023 r.

Data publikacji artykułu:

01 lipiec 2026