Przejdź do głównej treści

Dwór w Dąbrówce

dwór w Dąbrówce
Autor: Sławomir Sztelwander, 1986 r., Karta Biała, www.zabytek.pl
Gut Damerkau mapa
8575 @ Topographische Karte 1:25 000 (Meßtischblatt) cz. wsch. (Ostdeutschland) /1870 - 1945/
Informacje ogólne
Rodzaj obiektu:
Dwór
Stan zachowania:
W remoncie
Zastosowanie:
Eksponat w Kaszubskim Parku Etnograficznym im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach

Historia dworu w Dąbrówce

Pierwsza wzmianka o wsi Dąbrówka pochodzi z 1358 roku. Nazwa miejscowości na przestrzeni wieków zmieniała się, pojawiając się w dokumentach jako: Damprow (1358), Damerkow (1387), Dąmbrowka (1534), Dambrawka (1570), Dąbrówka (1599 i 1648), Damerkau (1796) oraz Dąbróvka (1866).

W XVI wieku właścicielami Dąbrówki byli m.in. Dąbrowscy. W 1605 roku wymieniony jest Mateusz Dąbrowski, a następnie Lucia Domista Dąbrowska, żona Szymona Ertmana. W 1766 roku majątek należał do Jakuba Dąbrowskiego. 

Od 1771 roku część Dąbrówki była w posiadaniu Konkordii von Tempsky (Tempskiej) z domu Wysieckiej. Wcześniej majątek posiadał jej ojciec Michael von Wyszecki (Michał Wysiecki).

Według katastru kontrybucyjnego z 1772/1773 roku Dąbrówka była podzielona na trzy części, a właścicielami byli Michael von Wyszecki , do którego należały dwie części oraz Albrecht von Wyszecki (Wojciech Wysiecki).

W latach 1780-1781 Dąbrówka nadal była podzielona na trzy części, a właścicielami byli: Albrecht von Tempsky (Wojciech Tempski), Albrecht von Wyszecki i Michael von Wyszecki.

Od 1796 roku część B należała do Antona von Wyszeckiego (Antoniego Wysieckiego).

Od 1799 roku część A majątku należała do Konstancji z domu Wysieckiej, wdowie po Joachimie Dąbrowskim z dziećmi: Józefem, Janem, Joachimem, Brygidą, Anną i Konstancją.

W 1832 roku jako właścicieli wymienia się Joachima von Tempsky (Joachim Tempski) oraz wdowę Mariannę von Paszke (Paszk).

Od 1875 roku Dąbrówka była wsią ziemiańską.

W 1868 roku właścicielem Dąbrówki był Boleslaus von Tempski, który w tym czasie zdał egzamin dojrzałości pod nadzorem Królewskiego Tajnego Rządu i Prowincjonalnej Rady Szkolnej. W 1884 roku w dokumentach pojawia się również Ignaz von Tempski, lekarz związany z Dąbrówką.

2024 03 03 18h37 57

2024 03 03 18h47 26

Historia po 1945 roku

Dwór z Dąbrówki został rozebrany i przeniesiony do Muzeum Kaszubskiego Parku Etnograficznego im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach. Obecnie trwa jego odbudowa w skansenie; w ciągu najbliższych dwóch lat zostanie udostępniony w sektorze prezentującym zabytki Kaszub Północnych.

Architektura

Dwór w Dąbrówce powstał prawdopodobnie na przełomie XVIII i XIX wieku jako część majątku ziemskiego o powierzchni około 200 hektarów. Początkowo był to jednokondygnacyjny budynek kryty strzechą. Około 1907 roku przeszedł gruntowną przebudowę: dobudowano piętro oraz przebudowano parter. W 1910 roku od strony północno-zachodniej dobudowano sień.

2024 03 03 18h54 11    

2024 03 03 18h54 22

Źródła wiedzy

Bibliografia:

  • Zbigniew Klotzke, Parafia i kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca w Luzinie, Luzino 2002
  • Zbigniew Klotzke, Ziemia luzińska, Wejherowo 2009
  • Zbigniew Klotzke, Bedeker luziński, Luzino 2004
  • Leopold von Ledebur, Adelslexicon der Preussischen Monarchie. T. 1 (A-K)
  • Leopold von Ledebur, Adelslexicon der Preussischen Monarchie. T. 3 (T-Z)
  • Bericht über das Königliche Gymnasium zu Neustadt in Westpreussen für die Zeit von Ostern 1890 bis Ostern 1891
  • Festschrift zur Feier des fünfzigjährigen Bestehens des Königlichen Gymnasiums zu Neustadt Westpr. 1907
  • Ignacy Tadeusz Baranowski, Prussia Regalis ; Prusy Królewskie. Cz. 1, Warszawa 1911
  • Rembalski Tomasz, Własność szlachecka w północno-zachodnich powiatach prowincji Prusy Zachodnie w latach 1772-1834. Spisy, Gdańsk 2025

Zdjęcia:

  • Sławomir Sztelwander, 1986 r., Karta Biała, www.zabytek.pl
  • Stanisław Klupiński, 1990, Muzeum - Kaszubski Park Etnograficzny im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach Kiszewskich

Data publikacji artykułu:

29 czerwiec 2026