Przejdź do głównej treści

Dwór w Kolkowie

dwór w Kolkowie
www.wolneforumgdansk.pl
Informacje ogólne
Rodzaj obiektu:
Dwór
Stan zachowania:
Nieistniejący

Historia dworu w Kolkowie

2024 07 31 20h22 35

Po raz pierwszy wieś Kolkowo (niem. Kolkau) pojawiła się w księdze komturstwa gdańskiego w 1400 roku. Była to wówczas polska wieś odsetkowa, w której płacono podatki od krów, kóz i świń zgodnie ze starym polskim prawem. W 1433 roku komtur zakonu krzyżackiego w Gdańsku Walter Kirskorb nadał Matthiasowi Floderowi von Kolkow prawo połowu ryb z przędzy na brzegach Czarnowitzer Beke (?). Jednak todzina von Kolkow pojawia się już wcześniej w sądzie okręgowym Lauenburg-Putzig około 1400 roku, np. Matzke von Kolkow 20 września 1401 roku jako poręczyciel w "raporcie"; Matzke Kolkow jest oskarżony przez Petruscha von Schmechau.

Do połowy XVII wieku właścicielami majątku była rodzina szlachecka von Kolkow. To od nich wieś zawdzięcza swoją nazwę. Był to ród rozpowszechniony i często wspominany. Po XVII wieku ród von Kolkow się rozproszył po okolicy.

Dalsza część historii dworu w Kolkowie

kolkau erntedank 1935

Rodzina von Kolkow przed dworem w Kolkowie, źródło: pom-wpru.kerntopf.com

Przebendowscy są wymieniani jako właściciele Kolkowa w 1773 i 1788 roku.

W XIX wieku Kolkowo stało się domeną państwa pruskiego. Pierwszym dzierżawcą w 1850 roku został Zielke.

W 1862 roku Hermann Günther Jochheim, kupiec i członek parlamentu Hamburga, kupił (a raczej wydzierżawił) majątek Kolkowo. Przeprowadził się tu w 1863 roku.

Przyjaźnił się z Gerhardem von Graß, właścicielem pałacu w Kłaninie. Gerhard wspomina rodzinę Jochheim w swojej publikacji „Wspomnienia”:

Z państwem Jochheim już od kilku pokoleń łączyła nas przyjaźń. Jochheimowie byli rodziną kupiecką z Hamburga. Przyjaciel moich pradziadków był pierwszym Jochheimem, który wyłamał się z tej tradycji rodzinnej. Wywędrował on na odległe Pomorze i kupił sobie nad Jeziorem Żarnowieckim majątek Kołkowo. (...)

Potem był jeszcze syn Richard, który odziedziczył Kołkowo. Miał on właściwie zamiar poślubić moją ciotkę Marie Piwko, co mu jednak wujek Leo wybił z głowy. Richard pozostał więc kawalerem, sprzedał Kołkowo pruskiemu państwu i pozostał na tej posiadłości do końca swego życia jako dzierżawca. (…)

W 1914 roku były dzierżawca domeny Kolkowo Jochheim przeniósł swoją rezydencję do Hamburga, a jego następcą został Senfft von Pilsach (właściciel majątku w Lublewie).

2024 07 31 20h31 22

Ostatnim dzierżawcą majątku Kolkowo w 1945 roku był Albert Heldt.

Obecnie wieś już nie istnieje. W jej miejscu znajduje się obecnie zbiornik górny Elektrowni Szczytowo-Pompowej w Żarnowcu, którą wybudowano w latach 70-tych.

Ciekawostka:

W Kolkowie w 1945 roku zorganizowano obóz zgodnie z planem ewakuacji KL Stutthof. Po wyzwoleniu obozu w Kolkowie przez Rosjan, na terenie zastano 600 skrajnie wyczerpanych kobiet. Według relacji więźniów norweskich wyzwolonych 11 marca 1945 roku w pobliskim majątku w Jęczewie, właściciel majątku w Kolkowie został po wkroczeniu Rosjan rozstrzelany. Na terenie obozu natrafiono w 1945 r. na zbiorową mogiłę 143 osób zmarłych na skutek strzału w tył głowy. Szczątki pomordowanych przeniesiono na cmentarz w Rybnie.

2024 07 31 20h27 47 537785007 956 kokowo paac zbir wasny 312luise rodenacker aw 493

Źródła wiedzy
  • Radosław Kamiński, Dwory i pałace powiatu wejherowskiego. Historia, architektura, 2024
  • http://pom-wpru.kerntopf.com
  • Marek Orski, Filie obozu koncentracyjnego Stutthof w latach 1939-1945, 2004
  • www.wolneforumgdansk.pl
  • Gerhard Behrend von Graß, Wspomnienia, 2010
  • http://www.territorial.de
  • Leopold von Ledebur, Adelslexicon der Preussischen Monarchie. T. 2 (L-S)
  • Gazeta Grudziądzka 1907.07.25 R.14 nr 89
  • Die Presse 1914, Jg. 32, Nr. 160 Zweites Blatt, Drittes Blatt

Data publikacji artykułu:

31 lipiec 2024