Historia dworu w Chocielewku Górnym
Wieś Chocielewko jest starą osadą słowiańską, wymienianą w źródłach historycznych od 1335 roku. W latach 1335–1341 występowała pod nazwami Kotzelow, Kuczelawe lub Chuslau. Około 1400 roku znajdowała się w rękach Bartke von Kozelow. Zgodnie ze spisami dóbr z lat 1575 oraz 1578–1621 wieś stanowiła lenno rodu von Pirch. W 1623 roku jej właścicielem był Jürgen von Pirch, który utracił ją w 1658 roku. Kolejna wzmianka pochodzi z 1739 roku i wskazuje na Antona Ernsta von Pirch jako właściciela majętności.
W drugiej połowie XVIII wieku Chocielewko uległo podziałowi na dwie części: jedna należała do Georga Christiana von Pirch, druga – około 1756 roku – do rodu von Heborn, a następnie do kapitana Friedricha z rodziny von Breitenbach. Według Brüggemanna w 1778 roku istniał tu już folwark, zlokalizowany w południowo-zachodniej części wsi (dzisiejsze Chocielewko Dolne).
Historia powstania folwarku w północno-wschodniej części wsi, czyli w Górnym Chocielewku, nie jest dokładnie znana. Wiadomo, że od połowy XVIII wieku wieś miała dwóch właścicieli, jednak trudno jednoznacznie ustalić, który z rodów władał tą częścią osady. Prawdopodobnie folwark w Chocielewku Górnym wyłonił się w połowie XIX wieku z majętności chłopskiej („bauerskiej”), na co wskazuje forma dworu, przypominająca dom zamożnego pomorskiego chłopa z tego okresu.
Na starych mapach niemieckich Górne Chocielewko występuje pod nazwą Vitröse (Witoradz). W ostatnim okresie przed 1945 rokiem właścicielem majątku był Hans Kramp, zasłużony dla kościoła ewangelickiego, m.in. jako fundator witraża. Folwark w Górnym Chocielewku został zbudowany około 1875 roku.
W 1945 roku majątek upaństwowiono. Został on rozparcelowany na mniejsze części i przejęty przez indywidualnych rolników. Dwór po II wojnie światowej zaadaptowano na cele mieszkalne. Układ przestrzenny założenia, ukształtowany ostatecznie pod koniec XIX i na początku XX wieku, zachował się w ogólnym zarysie do dziś, choć wiele obiektów było wielokrotnie przebudowywanych.
Dwór z połowy XIX wieku, zlokalizowany jest w południowo-wschodniej części wsi, około 250 metrów od skrzyżowania dróg, w górnej partii Chocielewka, z fasadą skierowaną na zachód. Budynek wzniesiono z cegły, na kamiennym cokole, pierwotnie otynkowany. Obiekt jest parterowy z poddaszem mieszkalnym i piwnicami, zbudowany na planie prostokąta, z gankiem od strony zachodniej. Wnętrze ma układ trzytraktowy. Zastosowano betonowe stropy, dach jest dwuspadowy, kryty dachówką ceramiczną.
- Radosław Kamiński
- www.zabytek.pl
Zdjęcia:
- Radosław Kamiński, 2011 i 2022 r.
- Karta zielona, 1959 r., www.zabytek.pl, domena publiczna
- Leszek Godzieba, karta biała, 1997 r., www.zabytek.pl, domena publiczna
Data publikacji artykułu:





Sklep
Ogłoszenia








