Dwór w Bąsewicach

Najwcześniejsza wzmianka o Bąsewicach pochodzi z rejestru powinności wasalnych z 1402 roku. Rodzimy charakter nazwy wskazuje jednak na istnienie osady jeszcze przed zagarnięciem ziemi lęborskiej przez Zakon Krzyżacki w 1310 roku. Nazwa ma prawdopodobnie charakter patronimiczny i wywodzi się od rodu, którego przodkiem mógł być dwukrotnie wspomniany w dokumentach z 1315 roku świadek Paulus Buzcewitcz. Obecną formę „Bąsewice” przyjął Wojciech Kętrzyński, a zatwierdziła ją Komisja Ustalania Nazw Miejscowych pod przewodnictwem Stanisława Srokowskiego.

Nazwa miejscowości wywodzi się zapewne od imienia Bończ (Bończa), pochodzącego od Bonifacego. Ród Bończów posługiwał się herbem Bończa (biały koń z prostym rogiem na głowie w modrym polu), znanym od 1396 roku, którym pieczętowali się m.in. Fredrowie, Sulikowscy, Piórowie, Bartoszewscy i Bukowscy.

Najstarszym historycznie znanym rodem w Bąsewicach byli Dębowscy (Dambau). Ostatni z nich, Maćko Dębowski, zmarł bezpotomnie, a jego lenno książę Bogusław X 26 lutego 1493 roku przekazał Wawrzyńcowi Krokowskiemu, nadając mu 3½ wielkiego łana ziemi wraz z prawem łowieckim, połowu ryb i sądowym do spraw „gardłowych”. W 1496 roku potwierdzono to nadanie.

Wkrótce potem dobra przeszły na rzecz rodziny Bąsewiczów (Bąsowskich, von Bonswitz), których przedstawicielem był Piotr von Bonswitz, posiadacz części miejscowego majątku. W 1566 roku prawo następstwa na tej części otrzymali Wawrzyniec von Somnitz i jego brat z linii unieszyńskiej. Obie rodziny przez pewien czas współdzieliły dobra, co potwierdzają listy lenne z lat 1544, 1575 i 1601.

W 1628 roku Bąsewice wymieniane są w rejestrze 40 dóbr szlacheckich ziemi lęborskiej. Około 1637 roku Bąsewice znajdowały się w rękach rodziny von Tadden. Przynajmniej w przeważającej części. Podczas hołdu w 1658 roku reprezentował ją Franciszek Tadden. W1756 roku jako właściciel wymieniany jest kapitan Friedrich Wilhelm von Thadden

W 1776 roku właścicielem był kapitan Filip Bogusław von Bonin, który otrzymał od państwa dotację 1800 talarów na meliorację i założenie kolonii trzech zagrodników oraz dwóch chałupników na 137 morgach gruntów. W 1804 roku wartość folwarku oszacowano na 12 750 talarów.

Kolejni właściciele:

• Fryderyk Wilhelm von Freyhold (1804),
• wdowa von Pirch (ok. 1817),
• Augustyn Rudolf Neitzke, który kupił Bąsewice w 1847 roku za 30 000 talarów,
• Maksymilian Neitzke z Paprzyc (1880),
• Hugo Neitzke (od 30 IX 1895),
• Fryderyk Restorff, który w 1906 roku nabył dobra za 600 000 marek i wydzierżawił je synowi Horstowi Restorffowi,
• Selma Restorff, wdowa po Fryderyku,
• Karol Zimdars, właściciel w 1925 roku i jednocześnie folwarczny sołtys.

Według danych NID w latach 1914 i 1920 właścicielem majątku rycerskiego był Bruno Zimdars. Majątek liczył wówczas 384 ha, a w inwentarzu znajdowało się 29 koni i 240 sztuk bydła.

Grunty Bąsewic były w latach 1891–1940 wyłączone z akcji parcelacyjnej prowadzonej w ramach tzw. kolonizacji wewnętrznej.