Historia dworu w Łychowskiej Woli
Łychowska Wola była gniazdem rodziny Łychowskich (Lichowskich) herbu Jasieńczyk. Wzmiankowana po raz pierwszy w dokumentach w 1437 roku. W 1564 roku właścicielem majątku był Bartłomiej Tworek. W 1576 roku Łychowska Wola należała do Stanisława Wolskiego oraz Zygmunta Staniszewskiego. W 1674 roku jako dziedziców majątku wymienia się: Hieronima Braneckiego, Aleksandra Łychowskiego, Biedrzyckiego i Dąbrowskiego.
Na początku XIX wieku Łychowską Wolę od dwóch braci Radyszkiewiczów kupił Józef Jaszkowski herbu Lubicz (1788-1865). Był on wybitnym uczestnikiem wojen napoleońskich, pułkownikiem artylerii wojsk polskich Królestwa Polskiego, kawalerem Legii Honorowej oraz Orderu Virtuti Militari. W 1827 roku ożenił się z majętną 17-letnią hrabianką Klementyną z Kicińskich z Lechanic (1810-1880). To właśnie za jej ogromny posag zakupił majątek w Łychowskiej Woli. W 1859 roku dobra po rodzicach Józefie i Klementynie Jaszowskich odziedziczył ich drugi syn – Stanisław Wacław Jaszowski (1834-1863).
Niektóre źródła podają, iż po Jaszkowskich majątek należał do Bersonów, którzy sprzedali go Niwińskim. Inne, że pod koniec XVIII wieku Łychowska Wola częściowo należała do Hubów i Staniszewskich, a w 1905 roku przeszła w posiadanie Stanisława Niwińskiego.
Przed 1914 rokiem kupili i gospodarowali w niej wspólnie Władysław Markowski i Stanisław Taborski. Od 1930 roku jedynym właścicielem był Władysław Markowski.
Po 1945 roku majątek przeszedł na własność Państwowego Gospodarstwa Rolnego w Jasieńcu. W 1947 roku w dworze ulokowano szkołę podstawową. Gruntami znajdującymi się w sąsiedztwie dworu zarządzał pan Hejn, mąż nauczycielki szkoły. Od 1977 roku użytkowało je kółko rolnicze w Łychowie. W latach 80. i 90. zabytek stopniowo popadał w coraz większą ruinę. Później stał się własnością prywatną i został odbudowany.
Dwór w Łychowskiej Woli został zbudowany w 1. połowie XIX wieku, na miejscu dawnego pałacu. Podobno gdy właścicielem został Józef Jaszkowski, zapytał się on najstarszego mieszkańca wsi, czy pamięta, kiedy ów pałac został zbudowany. Ten miał mu odpowiedzieć, że zapamiętał tylko, jaki ten pałac był duży, a jaki jest współcześnie. Z jego opowieści wynikało, iż obiekt jest starszy od jasienieckiego kościoła, więc liczy sobie przeszło 300 lat i na pewno pamięta czasy króla Jana III Sobieskiego. Józef Jaszkowski rozebrał stary pałac i na jego fundamentach zbudował opisywany dwór.
Jest to budynek parterowy, nakryty wysokim dachem naczółkowym. W 1860 roku obiekt gruntownie przebudowano. Dodano wówczas środkowy ryzalit z wejściem na stronie frontowej, wschodniej, zakończony tympanonem. Dwór jest murowany z cegły, parterowy i podpiwniczony. Został założony na planie wydłużonego prostokąta, na osi północ-południe. Pokryty jest dachem naczółkowym krytym w części blachą i papą. Fasada ogrodowa posiada ryzalit i jest zamknięta trójbocznie.
Fragment przewodnika Dwory i pałace Mazowsza: powiat grójecki, wyd. II, 2026 r., Nina Herzberg-Zielezińska
Data publikacji artykułu:
Sklep
Ogłoszenia











