Historia dworu w Dąbrówce Wielkiej
W Dąbrówce Wielkiej zachował się interesujący zespół dworsko-parkowy, który niegdyś stanowił centrum lokalnego majątku ziemskiego. Położony obok dawnej wsi chłopskiej, leśniczówki oraz remizy, jest cennym przykładem historycznego układu przestrzennego wsi o średniowiecznym rodowodzie.
Dąbrówka była siedzibą szlachecką już od XVII wieku. W 1784 roku majątek obejmował sześć folwarków, a współwłaścicielami było wówczas pięć osób. Obecne założenie dworsko-parkowe ukształtowało się na przełomie XIX i XX wieku, kiedy powstała najstarsza zachowana część dworu.
Największy rozwój majątku nastąpił w latach 20. XX wieku. W tym czasie rozbudowano dwór oraz zastąpiono wcześniejsze drewniane zabudowania gospodarcze nowymi, murowanymi obiektami. Najbardziej imponującym z nich był spichlerz z dużą wozownią i stajnią w przyziemiu oraz przestrzenią magazynową na słomę i pasze na piętrze. Dwór łączył w sobie wiele funkcji użytkowych i charakteryzował się zwartą bryłą. Z tego samego okresu pochodzi także obecna zabudowa wiejska.
Po zakończeniu II wojny światowej majątek w Dąbrówce został upaństwowiony, a w budynku dworu urządzono Ośrodek Kolonijny Łódzkiej Drukarni Dziełowej. W latach 60. XX wieku, w celu dostosowania obiektu do nowej funkcji, dobudowano salę przeznaczoną na stołówkę i świetlicę, połączoną z dworem przeszklonym łącznikiem.
W latach 90. XX wieku dwór przeszedł na własność prywatną. Kolejnym użytkownikiem była Polska Fundacja Turystyki Wiejskiej im. W. Markowskiego. Obecnie w dworze funkcjonuje dom opieki pod nazwą „Rezydencja seniora”.
Dwór wybudowano na przełomie XIX i XX wieku w północno-wschodniej części parku; szczytem zwrócono go w stronę drogi Węgornia–Rozłazino. Zaplanowano go na rzucie zbliżonym do litery „T”, z trójtraktowym układem wnętrz i wyraźnie wysuniętym ryzalitem frontowym. Dwór jest jednokondygnacyjny, z użytkowym poddaszem i częściowym podpiwniczeniem. W latach 60. XX wieku dobudowano salę jadalną oraz przeszklony łącznik z osobnym wejściem. Całość posadowiono na wysokim cokole z cegły i kamienia. Elewacje otynkowano, zachowując skromną dekorację: prostokątne płyciny podokienne oraz drewniane okiennice od strony północnej. Od frontu umieszczono półkoliste okno hallu i wejście z szerokimi, wachlarzowymi schodami. Skrzydła boczne ukształtowano niesymetrycznie; południowo-zachodnie rozbudowano w późniejszym etapie. Łącznik i sala jadalna mają uproszczoną formę, z drewnianymi, przeszklonymi elewacjami i wysokim cokołem.
- Opisana historia jest fragmentem z przewodnika Niny Herzberg-Zielezińskiej i Radosława Kamińskiego, pt. Dwory i Pałace Pomorza. Powiat wejherowski, 2026.
Bibliografia:
- Gertruda Pierzynowska, Dwory, parki i folwarki Kociewia i Kaszub, Tczew 1998.
- Marzena Szypulska-Kimilu, Dworki i pałace w gminie Choczewo, Choczewo 2003.
- Urlich Dorow, Zapomniana przeszłość. Upadek pomorskich majątków rolnych na przykładzie powiatu lęborskiego, Pruszcz Gdański 2010.
- www.zabytek.pl
- Kamiński Radosław, Dwory i Pałace powiatu wejherowskiego. Historia i architektura, Wejherowo 2024
Zdjęcia:
- Nina Herzberg-Zielezińska, 2016 r.
- Robert Zieleziński, 2016 r.
- Karta biała, domena publiczna, www.zabytek.pl, 1990 r.
- Tomasz Sojak, 2005 r., Karta biała, domena publiczna, www.zabytek.pl
Data publikacji artykułu:

Dwór w Dąbrówce Wielkiej, 1990 r.

Dwór w Dąbrówce Wielkiej, 1990 r.

Dwór w Dąbrówce Wielkiej, 2005 r.

Dwór w Dąbrówce Wielkiej, 2016 r.

Dwór w Dąbrówce Wielkiej, 2016 r.

Sklep
Ogłoszenia








