Pałac w Cewicach

Cewice to wieś położona u podnóża wzniesienia Dolnogóra (174 m n.p.m.). Najstarsza i zarazem pierwsza pisana wzmianka o miejscowości pochodzi z 30 listopada 1362 roku, z aktu nadania wystawionego w Lęborku przez Winrycha von Kniprode, Wielkiego Mistrza Zakonu Braci Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. Dokument ten, opatrzony pieczęcią wielkiego mistrza i sporządzony w obecności wysokich dostojników zakonnych, potwierdza nadanie 60 wolnych łanów na prawie magdeburskim w granicach sołectwa Cewice czterem braciom: Walterowi i Klausowi oraz Günterowi i Walterowi, potomkom Hannusa, znanym w źródłach jako Grela (Grella).

Nadanie to miało charakter szczególny. Bracia Grela otrzymali pełne prawa dziedziczenia i wolności, w zamian zobowiązując się do służby wojskowej w zbroi podczas wypraw zakonu, obrony jego terytoriów, a także do budowy, naprawy lub rozbiórki zamków na rozkaz wielkiego mistrza. Do ich powinności należało również świadczenie niewielkich danin: płużnego z łanów, jednego korca owsa, funta wosku oraz jednego feniga kolońskiego (lub pięciu fenigów pruskich), a także uznanie zwierzchniej władzy Zakonu. Fakt nadania praw magdeburskich oraz niskich obciążeń lennych świadczy o uprzywilejowanej pozycji Cewic, a także o tym, że Grelowie byli szlachtą pomorską, gdyż osadnikom pochodzenia niemieckiego zazwyczaj nadawano prawo chełmińskie.

Dokument z 1440 roku wymienia Ottona Grela jako właściciela wsi. Kolejne dokumenty lenne z XVI oraz początku XVII wieku niezmiennie potwierdzają przynależność Cewic do rodu Grelów, który przez ponad 400 lat posiadał większość dużych majątków na obszarze obecnej gminy Cewice. Do różnych linii tej rodziny należały m.in. Łebunia, Maszewo, Bukowina, Siemirowice i Osowo, niemal do końca XVIII wieku. Na początku XVII stulecia właścicielem Cewic był Henryk Grela, posiadający również Maszewo.

W 1658 roku po raz pierwszy obok Grelów pojawia się jako współwłaściciel ród Rostk, posiadający także Choczewko, Komaszewo, Żelazno i Sławkowo. Najprawdopodobniej Niklas (Mikołaj) Rostk wszedł w posiadanie udziałów w Cewicach na drodze koligacji rodzinnych z Grelami.

W 1738 roku wieś należała do Lorenza von Grela, a dwa lata później odnotowana jest jego córka, której imię nie jest znane. W 1749 roku ród Grelów przeniósł się do Pogorzelic. Wówczas porucznik Adam Wilhelm von Grela sprzedał swoje udziały Joachimowi Wobeserowi (Wobesserowi). Część źródeł podaje jednak, że w 1749 roku cały majątek nabył ród Demińskich, natomiast w 1784 roku dobra przeszły w ręce podkomorzego Joachima Wobessera-Objezierzyckiego. Przez krótki czas udziały we wsi posiadał także Adolf Weiher (Wejher), radca ziemski ze Smołdzina.

Na przestrzeni XIX wieku Cewice, podzielone na kilka części, często zmieniały właścicieli. Sprzyjał temu edykt królewski zezwalający mieszczanom na wykup tzw. dóbr rycerskich. Na jego mocy w 1828 roku jednym z właścicieli był aptekarz Dehmke, a w 1884 roku część wsi dzierżawiła rodzina Brandt. Pod koniec XIX wieku właścicielem był Leo Rüsse, zaś od 1894 roku większe udziały posiadał Vollrat Rot (Vollrad Roth), po którego śmierci w 1903 roku majątek objął jego syn Udo. Na początku XX wieku jednym ze współwłaścicieli był także Musiał (Musall), właściciel młyna z Lęborka.

Dnia 25 lutego 1905 roku Karl Frank sprzedał swoje udziały niemieckiemu przemysłowcowi Rudolfowi Sinnerowi z Karlsruhe. W latach 1911–1945 Cewice należały do dóbr rodziny Sinnerów, którzy uczynili pałac swoją rodową siedzibą.