Historia dworu w Więckowie
Więcków był dawną wsią szlachecką. Na początku XVII wieku jego właścicielami byli Gorzuchowscy. Pod koniec XVIII wieku majątek należał do rodziny Rokickich, w tym do Marcina Rokickiego. Istniejący tu folwark, początkowo znany pod nazwą Morasz vel Morosz, stanowił część dóbr Brzeziny.
W latach 1823–1833 właścicielem majątku był Andrzej Gethard Geismer. Następnie dobra przeszły w ręce Clarissy z Lützkow Braenigowej. W latach 1838–1843 właścicielem Więckowa był Kazimierz Dziekoński. W 1843 roku dobra należały do Michała Gedeona Hieronima księcia Radziwiłła na Nieświeżu herbu Trąby (1778–1850) oraz jego dzieci: synów Karola Andrzeja (1821–1886) i Zygmunta (1822–1892) oraz córki Michaliny Rzyszczewskiej (1816–1883), żony Leona Rzyszczewskiego herbu Pobóg (1815–1882). W późniejszym okresie majątkiem zarządzała już wyłącznie Michalina wraz z mężem. W latach 1846–1855 właścicielem dóbr był Piotr Zieliński.
W 1857 roku folwark został wyodrębniony z majątku Brzeziny pod nazwą Więcków-Zielenin, natomiast w 1861 roku włączono go do dóbr Życzyn.
W latach 1855–1860 majątek należał do Marcelego Boskiego, po którym właścicielką została Aniela hrabianka Grabowska.
Z akt Trybunału Cywilnego w Siedlcach wynika, że w latach 60. XIX wieku dobra Życzyn, obejmujące m.in. folwark Więcków, należały do Józefa Ostrowskiego, zamieszkałego w powiecie garwolińskim. Majątek stanowił wówczas przedmiot postępowania sądowego dotyczącego obciążeń finansowych i zabezpieczeń hipotecznych. Dobra Życzyn, w skład których wchodził wówczas folwark Więcków, obejmowały folwark główny Życzyn, folwarki Brzeziny, Podbocie, Więcków i Zielenin, a także lasy oraz liczne wsie i osady, m.in. Życzyn, Wolę Życzyńską, Podbocie, Górz, Jasinę, Mościska, Kruszynek, Komorów, Jabłonowce, Liki, Dołówkę, Tartak, Miki, Kopcie, Piotrówkę, Ługi i Budki-Brzeziny. Na terenie dóbr znajdował się kościół parafialny w Życzynie, a także istotne ciągi komunikacyjne, w tym trakty i stacje pocztowe. Folwark Więcków posiadał zespół zabudowań gospodarczych. W jego skład wchodziły: dwór drewniany kryty gontem, zajmowany przez właściciela; domy drewniane kryte słomą; wołownia drewniana kryta słomą, przy której znajdował się spichlerz; owczarnia drewniana kryta słomą; stodoła drewniana kryta słomą, z wozownią i sieczkarnią oraz przylegającym kieratem; czworaki drewniane kryte słomą; stara obora drewniana bez poszycia; holendernia drewniana kryta słomą; budynek gorzelni drewniany kryty gontem; kuźnia drewniana kryta gontem, w której pracował kowal dworski; dodatkowe domy mieszkalne dla służby folwarcznej.
W 1888 roku dobra znajdowały się w rękach Franciszka Komorowskiego. Ostatnim właścicielem przed II wojną światową był Kazimierz Komorowski.
Dokładne losy majątku i dworu po 1945 roku nie są znane. Dwór, choć przebudowany, zachował się do czasów współczesnych. Obecnie wykorzystywany jest jako obora i spichlerz.
Dwór wzniesiono w XIX wieku. Jest to budynek murowany, parterowy, podpiwniczony, o boniowanych elewacjach. Został rozplanowany na rzucie prostokąta i nakryty dachem dwuspadowym. W osi wejściowej znajdował się oszklony ganek ze schodami, nad którym pierwotnie wznosiła się skromna wystawka dachowa.
W 1890 roku w folwarku Więcków, położonym w powiecie garwolińskim, doszło do niecodziennego i gwałtownego incydentu. Kilku kolonistów ze wsi Piotrówka wdarło się nocą do dworskiej koniczyny, gdzie wypędzili swoje konie na cudze pastwisko. Gdy służba dworska próbowała zająć zwierzęta, chłopi stawili zbrojny opór. Oddali kilka strzałów, w wyniku których jeden z parobków został ranny. Sprawą zajęły się władze.
Fragment przewodnika Dwory i pałace Mazowsza. Powiat garwoliński, 2026 r., Nina Herzberg-Zielezińska
Data publikacji artykułu:
Sklep
Ogłoszenia



