Dwór w Rudzienku

Po II wojnie światowej, w 1946 roku, majątek Rudzienko został przejęty przez Skarb Państwa i rozparcelowany. Dwór zaadaptowano na potrzeby szkoły podstawowej, co wiązało się z daleko idącymi zmianami układu wnętrz i zatarciem pierwotnego charakteru budynku. Szkoła funkcjonowała w dworze do 1989 roku, a następnie została przeniesiona do nowego obiektu wzniesionego w bezpośrednim sąsiedztwie dawnej siedziby ziemiańskiej.

Opuszczony dwór stopniowo niszczał. W 2000 roku podjęto decyzję o jego rozbiórce i przeniesieniu do tworzonego przez prof. Marka Kwiatkowskiego skansenu w Suchej koło Siedlec. Tam obiekt został ponownie złożony i pieczołowicie odrestaurowany, zachowując swój pierwotny charakter. Do dziś pozostaje jednym z najcenniejszych eksponatów skansenu.

Na terenie dawnego majątku w Rudzienku zachowały się jedynie ruiny klasycystycznego lamusa, drewniana oficyna oraz zdziczałe fragmenty parku krajobrazowego o powierzchni ok. 4,7 ha, z licznymi wiekowymi drzewami, m.in. dębami szypułkowymi, olszami czarnymi i topolami białymi.

Dwór w Rudzienku jest jednym z najcenniejszych przykładów drewnianej architektury klasycystycznej na Mazowszu. Został wzniesiony w pierwszej połowie XIX wieku. Jest parterowy z poddaszem, założony na planie wydłużonego prostokąta. Konstrukcję stanowią grube bale modrzewiowe w systemie zrębowym, oszalowane deskami i posadowione na kamienno-ceglanej podmurówce. Naroża elewacji akcentuje pozorne boniowanie wykonane z desek.

Elewacja frontowa jest siedmioosiowa, z centralnie umieszczonym jednoosiowym portykiem toskańskim, wspartym na czterech kolumnach i zwieńczonym trójkątnym szczytem z oculusem. Prostokątne otwory okienne wyposażone są w drewniane okiennice. Korpus nakrywa dach czterospadowy.

Wnętrze posiada układ dwutraktowy. Reprezentacyjny salon od strony ogrodu akcentują pary kolumn, a całość wystroju utrzymana jest w duchu klasycyzmu, postrzeganego w XIX wieku jako narodowy styl polskiej architektury ziemiańskiej.

Dwór otacza park krajobrazowy o charakterze angielskim, założony w pierwszej połowie XIX wieku, pierwotnie uzupełniony systemem stawów zasilanych wodami niewielkiej strugi uchodzącej do rzeki Świder. Założenie wyróżnia się półdzikim charakterem oraz bogactwem starodrzewu.

Fragment przewodnika Dwory i pałace Mazowsza. Powiat otwocki, 2026 r., Nina Herzberg-Zielezińska