Historia willi / pałacu Łubieńskich w Mińsku Mazowieckim
Willa Pelagii Łubieńskiej została wzniesiona na terenie, który przez cały XIX i początek XX wieku wchodził w skład rozległych dóbr mińskich należących do Seweryna Michała hr. Dorii-Dernałowicza. W wyniku podziału majątku została wyodrębniona nowa nieruchomość o nazwie hipotecznej „Dobra Mińsk lit. A”, której współwłaścicielką została Pelagia Gabriela Maria z Dernałowiczów hr. Łubieńska (1869–1938), córka Seweryna Michała Doria-Dernałowicza (1833–1924). Do niej należała również nieruchomość o nazwie „Ogród Miasto Mińsk”, która po parcelacji została włączona w granice administracyjne miasta i dziś stanowi część dzielnicy Nowe Miasto.
W okresie międzywojennym rozpoczął się proces stopniowej parcelacji majątku. W 1929 roku Pelagia Łubieńska wydzieliła z posiadłości Dobra Mińsk lit. A działkę o powierzchni 8264 m², na której niebawem wzniesiono willę. W 1940 roku willa została przejęta przez niemieckie wojska okupacyjne i przeznaczona na kwaterę oficerską. W trakcie odwrotu wojsk niemieckich w 1944 roku budynek został celowo podpalony.
Po II wojnie światowej teren ten pozostał formalnie własnością hrabiny Marii Magdaleny Łubieńskiej (1901–1980), jednak jej możliwości swobodnego dysponowania nieruchomością były poważnie ograniczone. W 1947 roku odbudowała ona dwór. W trakcie rekonstrukcji nadbudowano boczne skrzydła do wysokości części centralnej. W kolejnych latach w budynku zakwaterowano lokatorów komunalnych. Obecnie obiekt pełni funkcje publiczne – w latach 2000–2014 część pomieszczeń użytkowało Towarzystwo Przyjaciół Mińska Mazowieckiego, a od 2015 roku willa jest siedzibą Muzeum Ziemi Mińskiej.
Willa została wzniesiona w 1937 roku według projektu inżyniera Michała Sławińskiego, ówczesnego architekta powiatowego powiatu mińskiego. Zaplanowano ją na rzucie prostokąta jako murowaną, nawiązującą formą do klasycystycznego dworu polskiego. Jej dominantę stanowi dwukondygnacyjny portyk wgłębny, ozdobiony parą kolumn o jońskich głowicach. Główne wejście do budynku poprzedza niewielki taras. Oryginalna, trójosiowa część środkowa została ujęta w parterowe skrzydła boczne. Do budowy wykorzystano materiały pozyskane z rozebranej w 1936 roku cerkwi prawosławnej.
Fragment z przewodnika Dwory i pałace Mazowsza: powiat miński, Nina Herzberg-Zielezińska, 2026
Data publikacji artykułu:




Sklep
Ogłoszenia






