Pałac w Janowie

Janów to dawna wieś szlachecka, której początki sięgają co najmniej XVIII wieku, kiedy to znajdowała się w rękach rodziny Chyłkowskich. Już w tym okresie istniało tu rozbudowane założenie dworsko-folwarczne, będące centrum lokalnego życia gospodarczego.

Na początku XIX wieku właścicielem dóbr był Jan Lesiewski herbu Ogończyk. Po jego śmierci w 1816 roku majątek został sprzedany przez jego żonę Agnieszkę Lesiewską za kwotę 90 tys. złotych polskich Ignacemu Lesiewskiemu. Po jego zgonie w 1822 roku majątek podzielono między wdowę Anielę ze Świdzińskich oraz synów – Fabiana i Kacpra Lesiewskich. W 1843 roku, na mocy rodzinnego porozumienia, bracia przekazali swoje części matce, która jeszcze tego samego roku sprzedała całość baronowi Gustawowi de Prechamps. Baron, nie wiążąc z Janowem dalszych planów, po kilku miesiącach sprzedał majątek Antoniemu Gisilerowi z Woli Koryckiej herbu Złotorzek (ok. 1820–?). Ten również szybko odsprzedał dobra. Nową właścicielką została Anna z Pełczyńskich Szamowska, która wraz z mężem Edmundem Szamowskim przekazała majątek w 1844 roku Janowi Nikodemowi Zrzelskiemu (ok. 1790–?).

Państwo Zrzelscy – Jan Nikodem i jego żona Antonina z Ziemieńskich (ok. 1790–?) – byli pierwszymi właścicielami, którzy gospodarowali w Janowie dłużej niż kilka lat. W 1853 roku sprzedali majątek Aleksandrze z Markowskich Wysockiej, a ta z kolei w 1859 roku przekazała go Augustowi Bonawenturze Symforianowi Trzetrzewińskiemu herbu Tępa Podkowa (1823–1870). Był on adwokatem, urzędnikiem i działaczem politycznym związanym ze stronnictwem „białych”. W 1848 roku uzyskał tytuł adwokata, a następnie pracował m.in. w Towarzystwie Kredytowym Ziemskim. W 1861 roku wszedł w skład Delegacji Miejskiej, a rok później został oficjalnym korespondentem Dyrekcji przy Hotelu Lambert. Był także wykładowcą prawa w Szkole Głównej Warszawskiej, a jego grób znajduje się na Starych Powązkach. Po jego śmierci, zgodnie z testamentem, właścicielką została jego żona Waleria ze Stokowskich (1830–1908).

Kolejnym nabywcą majątku był Lucjan Napoleon Mikołaj Buczyński (1830–1900), właściciel pobliskiej Sinołęki. Dobra janowskie przekazał córce Marii Feliksie Aleksandrze Buczyńskiej (1876–?), w chwili osiągnięcia przez nią pełnoletniości i planowanego zamążpójścia. Małżonkiem Marii został Władysław Bronisław Albin Filewicz (1876–1960). Młoda para, planując budowę nowego pałacu w Sinołęce, zdecydowała się sprzedać Janów. Więcej informacji o Filewiczach znajduje się w opisie pałacu w Sinołęce.

W 1910 roku majątek nabył Lucjan Cegliński herbu Topór (1876–1939), syn znanego malarza pejzażysty Juliana Ceglińskiego (1827–1910). Nowy właściciel przystąpił do przebudowy całego założenia, rozpoczynając od przekształcenia kompozycji parku i budowy okazałego pałacu w stylu neorenesansowym. Dwa lata później, w 1912 roku, poślubił hrabinę Cecylię Marię Anuncjatę Potocką herbu Pilawa Złota ze Złotego Potoku (1876–1962). Małżeństwo to nie spotkało się z aprobatą rodziny Potockich, która uznała je za mezalians.

Lucjan Cegliński okazał się jednak bardzo sprawnym gospodarzem. Jego majątek rozwijał się dynamicznie, głównie dzięki wybudowanej jeszcze w 1901 roku gorzelni parowej, która wykorzystywała lokalne uprawy ziemniaków i zbóż.

W 1920 roku, w wyniku zniszczeń i kontrybucji wojennych związanych z bitwą warszawską, dobra janowskie doznały znacznego uszczerbku. Zabudowania gospodarcze spłonęły, a sam pałac został zdewastowany przez wojska bolszewickie, które urządziły w jego wnętrzach stajnię. Po ustabilizowaniu sytuacji Lucjan Cegliński przystąpił do remontu pałacu, jednak wiązało się to z koniecznością zaciągnięcia licznych kredytów. Rosnące obciążenia finansowe doprowadziły do załamania zdrowia Ceglińskiego, który zmarł w 1939 roku w wieku 62 lat.

Podczas II wojny światowej pałac oraz zabudowania folwarczne zostały przejęte przez wojsko niemieckie. W pałacu urządzono pensjonat i kasyno dla pilotów Luftwaffe stacjonujących na pobliskim lotnisku.