Dwór w Gołębiówce

Po 1945 roku majątek został przejęty przez Skarb Państwa. Od 1948 roku należał do Państwowego Gospodarstwa Rybackiego. W 2009 roku dwór był remontowany. Obecnie jest własnością prywatną.

Dwór w Gołębiówce został wzniesiony w stylu polskim, w jego bardziej barokowej odmianie. Zbudował go w latach 1923–1927 Wandalin Kuncewicz. Widoczne są również elementy modernistyczne, takie jak wieloboczny ryzalit i alkierze w elewacji ogrodowej, a także arkadkowy portyk oraz półkolisto-schodkowy szczyt od frontu. Dwór jest parterowy, nakryty wysokim dachem łamanym. Posiada nieco cofniętą, piętrową część środkową, poprzedzoną trójarkadowym portykiem wspierającym balkon. Od strony ogrodu, na osi, znajduje się wieloboczny ryzalit, którego piętro tworzy kolumnową loggię nakrytą dachem.

• Jerzego Zdziechowskiego była księżna Maria Sapieha (1910–2009). Podczas II wojny światowej przebywała poza granicami Polski. Zaangażowała się w działalność jako kurier wywiadu francuskiego (Résistance) oraz polskiego. Oddział II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wysłał ją z misją do Włoch. W latach 1942–1945 była więziona najpierw we włoskim, a następnie w niemieckim więzieniu. Po wojnie osiadła w Londynie. Utworzyła fundację „Pomoc Dzieciom Polskim”, a w latach 80. XX wieku wspierała „Medical Aid for Poland” oraz „Polską Macierz Szkolną” w Anglii. W 2008 roku wydała wspomnienia pt. Moje życie, mój czas. Księżna Maria Sapieha została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz francuskim Krzyżem Wojennym ze Srebrną Gwiazdą. W 2009 roku prezydent Lech Kaczyński nadał jej pośmiertnie Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.
• Gołębiówka posiada również interesujący kontekst heraldyczno-historyczny. Rudzińscy herbu Prus III, dawni właściciele majątku, wywodzili się z szeroko rozrodzonego rodu Prusów, którego pierwotne gniazdo znajdowało się na Mazowszu. Najstarsze skupiska Prusów zlokalizowane były w rejonie Wyszogrodu, Zakroczymia i Płońska (Prus II) oraz w okolicach Tarczyna i Grójca (Prus III), a pojedyncze grupy osad istniały również m.in. pod Mławą, Łomżą i Pułtuskiem. Grupa osad pod Mińskiem powstała w wyniku kolonizacji prowadzonej przez rodzinę Gościańskich z Gościańczyc pod Grójcem, która dała początek rodowi Rudzińskich. Tak silne nagromadzenie osad herbu Prus w sercu Mazowsza wskazuje, że to właśnie tutaj mogło znajdować się pierwotne gniazdo tego rodu.

Fragment z przewodnika Dwory i pałace Mazowsza: powiat miński, Nina Herzberg-Zielezińska, 2026