Dwór w Jakubowie

Jakubów to wieś szlachecka o korzeniach sięgających XV wieku. Została założona w 1473 roku przez Jakuba z Gościeńczyc herbu Prus III, najstarszego syna Janusza z Gościeńczyc – właściciela pobliskiego Mińska. Jakub z Gościeńczyc należał do grona najważniejszych urzędników Księstwa Mazowieckiego. W 1456 roku objął urząd podsędka czerskiego, czyli zastępcy sędziego grodzkiego w Czersku. Jego kariera rozwijała się szybko. W 1460 roku został starostą czerskim, dwa lata później podkomorzym czerskim, a w 1469 roku kasztelanem zakroczymskim, warszawskim i czerskim. Pełnił również funkcję starosty liwskiego. Z czasem dorobił się znacznego majątku. Sprawując kolejne urzędy, nabywał wsie, m.in. w 1460 roku Rudno. Wraz z żoną Katarzyną z Walewic, poślubioną w 1451 roku, ufundował parafię w Jakubowie. Niestety źródła nie podają, aby doczekał się potomstwa. To właśnie jego potomkowie przyjęli nazwisko Rudzińscy z Rudna i pieczętowali się herbem Prus III.

Pod koniec XVIII wieku majątek znalazł się w rękach rodziny Piłsudskich herbu Kościesza, która rezydowała tu aż do drugiej połowy XIX stulecia. Wśród właścicieli należy wymienić Antoniego Piłsudskiego, który figuruje jako świadek w akcie zgonu Agnieszki Skoroszewskiej, dziedziczki Brzozówki, sporządzonym 18 stycznia 1844 roku w Jakubowie. Po bezpotomnej śmierci ostatnich przedstawicieli tej linii – Adama i Izabeli Piłsudskich – posiadłość zaczęła przechodzić z rąk do rąk, co skutkowało licznymi zmianami właścicieli.

W różnych okresach właścicielami majątku lub jego części byli m.in.: Jan Niemira, Karol Murawski, Adam Trzeciecki, Anna i August Łazuccy, Aleksander Woźnicki, Ludwik Józef Adam hr. Krasiński, a także Jerzy Konstanty Pawłowski (ok. 1852/1853–?) z żoną Heleną Felicjanną z Durdewiczów, Rudniccy, Pilascy oraz Roman Andrzejkowicz (ok. 1859–?), który był również właścicielem Przytoki.

Na początku XX wieku Leon Pilaski przystąpił do parcelacji i stopniowej sprzedaży majątku. W 1903 roku z jego inicjatywy wyodrębniono Towarzystwo Lubaszki o powierzchni 42 dziesięcin, które następnie zostało rozparcelowane pomiędzy mniejszych właścicieli. Nabywcami gruntów byli m.in.: Jan Ryszko, Ignacy Dziubławski, Piotr Kiełek, Stanisław Piotrowski, Stanisław Lubaszka oraz Rozalia Karatajew.