Przejdź do głównej treści

Historia dworu w Jeziorku

Teren dawnego folwarku Jeziorek położony jest w obrębie wsi Topór, której najstarsza wzmianka źródłowa pochodzi z 1435 roku. Sam folwark powstał w XIX wieku jako część rozległego majątku ziemskiego Kuflew.

W latach 50. i 60. XIX wieku w miejscowym dworze mieszkała Weronika Dąbrowska, właścicielka dóbr Kuflew. W licznych źródłach można odnaleźć informację, iż majątek Jeziorek po Dąbrowskiej odziedziczył jej bratanek Antoni Łącki. Nie jest to jednak prawda, o czym wspomniano szczegółowo przy opisie Kuflewa. Kolejnym właścicielem Jeziorek był książę Stanisław Lubomirski (1875–1932), który zapewne nabył Jeziorek wraz z Kuflewem w 1898 roku.

W 1900 roku folwark przeszedł na własność Michała Szweycera (1843–1919), który zarządzał nim do 1917 roku. Następnie dobra przejął jego syn Bronisław Szweycer (1880–1953), pozostający właścicielem aż do 1944 roku.

Tragiczny rozdział w historii majątku przypada na okres okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej. W folwarku Niemcy zorganizowali obóz pracy przymusowej dla ludności żydowskiej, wykorzystywanej do robót melioracyjnych w dolinie rzeki Witówki. Obóz ten funkcjonował jako jedno z wielu miejsc przymusowej eksploatacji ludności żydowskiej na ziemiach centralnej Polski.

Historia po 1945 roku

Po zakończeniu II wojny światowej dwór wraz z zabudowaniami folwarcznymi został zaadaptowany na potrzeby leśniczówki. Funkcja ta utrzymywała się przez kilka powojennych dekad. Obecnie zespół dworsko-folwarczny znajduje się w rękach prywatnych właścicieli.

Architektura

Dwór w Jeziorku to malownicza, drewniana budowla modrzewiowa, pełniąca pierwotnie funkcję dworu myśliwskiego. Wzniesiony został około 1830 roku, a następnie gruntownie wyremontowany w 1890 roku. Rozplanowany jest na rzucie prostokąta, parterowy, z zachowaną klasyczną formą rezydencji wiejskiej. Mimo skromnej skali jego położenie wśród lasów oraz pierwotna funkcja łowiecka nadają mu unikalny charakter.

Źródła wiedzy

Fragment z przewodnika Dwory i pałace Mazowsza: powiat miński, Nina Herzberg-Zielezińska, 2026

Data publikacji artykułu:

22 kwiecień 2026