Przejdź do głównej treści

Zan. Ostatni z rodu – kronika kresowego ziemiaństwa [Recenzja]

Zan. Ostatni z rodu recenzja
24 sierpień, 2026
*WSPÓŁPRACA RECENZENCKA Z WYDAWNICTWEM LTW*

Świat polskich dworów i majątków ziemskich na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej przestał istnieć pod naporem dwóch totalitaryzmów XX wieku. Tradycja, kultura materialna oraz etos ziemiaństwa kresowego przetrwały jednak w pamięci ludzi, którzy byli naocznymi świadkami tamtej epoki. Książka „Zan – ostatni z rodu” autorstwa Wojciecha Wiśniewskiego to wyjątkowe świadectwo historyczne i pamiętnikarskie, stanowiące bezcenne źródło wiedzy dla każdego pasjonata historii Kresów, genealogii oraz architektonicznego i społecznego dziedzictwa dawnej Rzeczypospolitej. Zachęcam do zapoznania się z recenzją.

Świadectwo epoki i losy Kresów: Splot wielkiej historii z prywatnym życiorysem

Książka ma formę klasycznego wywiadu-rzeki, spisanego przez Wojciecha Wiśniewskiego na podstawie rozmów przeprowadzonych z głównym bohaterem w latach 80. XX wieku – w ponurych realiach stanu wojennego. Sam fakt prowadzenia tych wywiadów przez niezależnego dokumentalistę nadaje publikacji unikalny, autentyczny i intymny charakter.

Głównym bohaterem opowieści jest Tomasz Zan (1902–1989) – prawnuk słynnego poety i przyjaciela Adama Mickiewicza. Zan był postacią nietuzinkową: żołnierzem, uczestnikiem walk o niepodległość i kształt wschodnich granic II RP, a przede wszystkim dumnym przedstawicielem ziemiaństwa z Wileńszczyzny.

Wspomnienia Zana to nie tylko prywatna genealogia. To szeroka panorama, w której przeplatają się losy znamienitych rodów kresowych: Zanów, Dowgiałłów czy Broel-Platerów. Znaczenie tej publikacji doskonale podsumowuje prof. Jan Żaryn:

To jest opowieść o Tomaszu Zanie urodzonym na Wileńszczyźnie w 1902 r. – ostatnim z rodu – którego życiorys wpisał się w wielką historię Polski XX w., a jednocześnie zamknął się w historii ostatniego pokolenia Polaków, żyjącego na Kresach. To także opowieść o ziemiańskich rodach kresowych Zanów, Dowgiałłów czy Broel-Platerów, którzy przetrwali w pamięci bohatera opowieści...

Autorowi udało się uchwycić powolny zmierzch ziemiańskiego świata, codzienność w kresowych dworach na Wileńszczyźnie oraz tragiczne wybory, przed którymi stawiała Polaków wielka polityka XX wieku.

Jakość wydania Wydawnictwa LTW

Omawiając publikację, nie sposób pominąć warstwy edytorskiej. Wydawnictwo LTW po raz kolejny udowadnia, że potrafi wydawać literaturę historyczną na najwyższym, wręcz wzorcowym poziomie.

  • Bogata oprawa wizualna: Książka w twardej oprawie została wzbogacona o liczne ilustracje, archiwalne zdjęcia oraz skany unikalnych dokumentów. Dla badaczy i entuzjastów architektury dworskiej stanowią one materiał ikonograficzny o ogromnej wartości.
  • Aparat naukowy: Ogromną zaletą tomu jest starannie opracowany aparat pomocniczy. Książka zawiera indeks nazwisk i pseudonimów oraz indeks miejscowości, co znacząco ułatwia pracę genealogom, lokalnym historykom i poszukiwaczom dworskich korzeni.
  • Trwałość i estetyka: Solidne szycie i dbałość o detale graficzne sprawiają, że pozycja ta stanie się ozdobą każdej domowej biblioteki poświęconej historii.

Podsumowanie

„Zan – ostatni z rodu” to lektura obowiązkowa dla każdego, kogo fascynuje historia Kresów II RP, ziemiaństwo kresowe oraz tragiczne, ale i pełne heroizmu losy polskiej inteligencji i szlachty. Wydawnictwo LTW oddało w ręce czytelników dzieło kompletne – wartościowe merytorycznie i dopracowane pod każdym względem edytorskim. Szczerze polecam ten tytuł!

FAQ (Najczęściej zadawane pytania)

O czym opowiada książka „Zan – ostatni z rodu”?

Książka jest wywiadem-rzeką z Tomaszem Zanem, spisanym w latach 80. XX wieku przez Wojciecha Wiśniewskiego. Opowiada o losach kresowego ziemiaństwa, codziennym życiu w dworach na Wileńszczyźnie oraz historii rodów Zanów, Dowgiałłów i Broel-Platerów na tle kluczowych wydarzeń historycznych XX wieku.

Kim był bohater książki, Tomasz Zan?

Tomasz Zan (1902–1989) był potomkiem słynnego filomaty Tomasza Zana, żołnierzem walczącym o niepodległość i granice II RP, a także jednym z ostatnich przedstawicieli pokolenia wychowanego w tradycji ziemiaństwa kresowego na Wileńszczyźnie.

Jak wydana jest książka Wojciecha Wiśniewskiego przez Wydawnictwo LTW?

Publikacja ukazała się w twardej oprawie i formacie B5 (408 stron). Zawiera bogaty materiał ilustracyjny (archiwalne zdjęcia, skany dokumentów) oraz pełny aparat naukowy – w tym indeks nazwisk, pseudonimów oraz indeks miejscowości.

Udostępnij artykuł

Polecana recenzja

Sprawdź recenzję publikacji Pani na Berżenikach

Pani na Berżenikach recenzja