Pałac w Gogolewie

Miejscowość wzmiankowana w źródłach od 1240 roku. W końcu XIV wieku należała do Zenwiczów Gogolewskich, potem do Awdańców, a następnie Niepartskich herbu Ostoja. Na początku XVI wieku w rękach Górskich. W XVII wieku właścicielami Gogolewa byli Iłowieccy, Rokosowscy i Bnińscy, a na początku XVIII wieku Gostyńscy. Prawdopodobnie przed połową tego stulecia Gogolewo odkupił za 52 tysiące złotych polskich rotmistrz Sokolnicki, dzielny żołnierz, który wyciął w pień oddział pruskiej konnicy, który się tu zapuścił. Trupy pruskie pochowano na dawnym cmentarzu pogańskim, z którego je dopiero w okresie zaborów Prusacy przenieśli na cmentarz luterański. W końcu XVIII wieku majątek należał do Garczyńskich, którzy sprzedali go bankierowi berlińskiemu Janowi Klugemu. Jednak już na początku XIX wieku Gogolewo znalazło się w rękach krajczego koronnego Antoniego Czarneckiego i jako własność tej rodziny pozostawało aż do 1939 roku. Jeden z Czarneckich, Wiktor (1850-1916), bodaj jako jeden z pierwszych w Wielkopolsce używał nawozów chemicznych i drenował pola, co wówczas wielu uważało za szkodliwe i…. nie bez racji, gdyż dziś jest powszechnie wiadomym, jak wielkie zniszczenie środowiska powodują oba te czynniki. Marceli Czarnecki z Gogolewa (ur. 1917), syn Stanisława, poległ we wrześniu 1939 roku.

W roku 1939 właścicielem Gogolewa był Stanisław Czarnecki. Majątek w 1926 roku liczył 708 hektarów.

Pałac wzniesiony został około 1820 roku dla Marcelego Czarneckiego i jego żony Florentyny z Chłapowskich w świeżo zakupionych przez jego ojca, krajczego koronnego Antoniego Czarneckiego, dobrach. Pałac posiada cechy neoklasycystyczne połączone z pewnymi cechami neorenesansowymi, które być może nadały mu przebudowy z końca XIX wieku i z roku 1924. Do prostej bryły piętrowego korpusu głównego dodane zostały po obu stronach parterowe przybudówki. Wejście poprzedza rodzaj murowanego, ujętego w półkolumny ganku. Płaski dach z trójkątnym frontonem na osi. Architektem był być może sam właściciel Marceli Czarnecki.

Tekst: Piotr Libicki, Dwory i Pałace wiejskie w Wielkopolsce, Poznań 2002.
Zdjęcie: Tadeusz Rzepka, 2019 r., www.zabytek.pl, lic. CC