Sklep
Ogłoszenia
Historia dworu w Pieleszewie
Pieleszewo po raz pierwszy pojawia się w źródłach pisanych 6 grudnia 1473 roku. Wówczas wojewoda pomorski i starosta pucki Otton von Machwicz nadał wieś Hansowi Gössmannowi jako lennikowi na prawie chełmińskim.
Już w średniowieczu na terenie wsi istniał folwark, młyn oraz browar, co świadczy o dobrze rozwiniętym zapleczu gospodarczym osady.
W Pieleszewie osiedliła się szlachecka rodzina Pieleszewskich, od której wieś prawdopodobnie przyjęła nazwę. Dnia 4 kwietnia 1678 roku Pieleszewo powróciło z zastawu gdańskiego do posiadłości Korony Polskiej i odtąd zobowiązane było do uiszczania czynszu na rzecz hrabiego Przebendowskiego.
Sytuacja ta trwała do czasów rozbiorów, kiedy władze pruskie zniosły zobowiązania feudalne i 11 maja 1786 roku przyznały wsi prawo dziedziczenia, uniezależniając ją od wcześniejszych obciążeń.
Na przestrzeni XIX i początku XX wieku majątek w Pieleszewie przechodził przez ręce wielu właścicieli. W dokumentach wymieniani są m.in.: Johann Theodor Schnaase, Ewald Schröder, podporucznik Kraaze, Gansauge senior (1836), Gansauge junior, landrat von Platen (1841), von Schulz (1847), Thomasius, major Konrad von Dieskau Kuhn oraz Edelmann (1905).
Losy dworu po 1945 roku nie są dokładnie znane. Obecnie obiekt znajduje się w rękach prywatnych, a bryła budynku nosi wyraźne ślady podziału pomiędzy dwóch właścicieli. Przestrzeń parkowa od strony frontowej została uporządkowana przez sąsiadującą kaszubskojęzyczną szkołę, która urządziła tu miejsce rekreacji i wypoczynku dla dzieci.
Dwór został wzniesiony w 2 połowie XIX wieku. Zachował się wraz z aleją wjazdową i starodrzewem. Posiada dach w dwóch różnych kolorach, co może świadczyć o podziale obiektu pomiędzy dwóch właścicieli. Rzut budynku zbliżony jest do prostokąta. Od strony frontowej widoczny jest pozorny, półtorakondygnacyjny ryzalit z trzema oknami. Dach jest dwuspadowy. Dwór wzniesiono z czerwonej cegły; bryła obiektu jest zróżnicowana kondygnacyjnie.
- Legenda głosi, że w Pieleszewie miał przebywać Stefan Żeromski, goszcząc w tych stronach podczas pracy nad Wiatrem od morza.
- 13 kwietnia 1907 roku w posiadłości Pelzau (Pieleszewo) doszło do wielkiego pożaru. Spłonęły wszystkie zabudowania karczmy, z wyjątkiem stodoły, wraz z młynem i około 30 końmi. W wyniku pożaru życie stracił również woźnica.
- Opisana historia jest fragmentem z przewodnika Niny Herzberg-Zielezińskiej i Radosława Kamińskiego, pt. Dwory i Pałace Pomorza. Powiat wejherowski, 2026.
Zdjęcia:
- Radosław Kamiński, 2023 r.