Przejdź do głównej treści

Dwór w Olesinie

dwór w Olesinie

Źródło: Jan Maraśkiewicz, 2014 r., Karta biała, domena publiczna

Informacje ogólne
Rodzaj obiektu:
Dwór
Numer rejestru zabytków:
A-110
Data wpisu do rejestru:
04 listopad 1997
Stan zachowania:
Odrestaurowany
Zastosowanie:
Własność prywatna

Historia dworu w Olesinie

Olesin aż do XIX wieku stanowił część dóbr rządowych z Dębego Wielkiego. W drugiej połowie XIX stulecia majątek znalazł się w rękach rosyjskiego oficera – pułkownika lub generała. Na początku XX wieku rozpoczął się proces parcelacji dóbr olesińskich.

W 1902 roku z majątku Olesin wydzielono część, która przyjęła nazwę Olesin Górny – własność Marii Walerii Komar-Gackiej. Kolejnym etapem przekształceń był rok 1910, kiedy to całość majątku zakupiło dwóch współwłaścicieli: budowniczy i pierwszy proboszcz kościoła w Dębem Wielkim Stanisław Zaremba oraz polski lekarz, laryngolog i ftyzjatra żydowskiego pochodzenia Stanisław Leopold Lubliner (1863–1937). Po rozwiązaniu spółki w 1913 roku Lubliner wyodrębnił z majątku kolonię o nazwie Silvana, która obejmowała tereny położone na wschód i południowy wschód od dworu. Jego żona, Eugenia Lubliner z domu Cohn (1869–1940), w latach 1915–1917 założyła tam szkołę z internatem. Eugenia była pedagogiem, działaczką społeczną i prekursorką pedagogiki specjalnej w Polsce.

Z głównego majątku została również wyłączona kolonia Andrzejów, należąca do Andrzeja Piotrkowicza, a następnie rozparcelowana na siedem działek.

W 1917 roku właścicielem pozostałej części Olesina wraz z folwarkiem i dworem został senator Jan Kazimierz Zagleniczny (1866–1931). W 1931 roku, wspólnie z żoną Eleonorą z domu Świderską (ok. 1860–?), przekazał majątek córce Irenie Maciejewiczowej, zastrzegając sobie i żonie prawo dożywotniego użytkowania dworu.

W 1941 roku córka Ireny, Jolanta Maciejewicz, poślubiła Jerzego Gruhanza, zarządcę folwarku Zofii Arkuszewskiej w Krubkach. Małżeństwo mieszkało we dworze w Olesinie aż do reformy rolnej w 1944 roku, kiedy to majątek został znacjonalizowany.

Historia po 1945 roku

W wyniku nacjonalizacji przeprowadzonej w 1946 roku majątek został przejęty przez Skarb Państwa. We dworze ulokowano mieszkania prywatne oraz warsztat naprawy traktorów, prowadzony przez Spółdzielnię Kółek Rolniczych w Olesinie, która użytkowała obiekt do 1995 roku. Jak wspominają dawni mieszkańcy Olesina, budynek w tym czasie uległ znacznej dewastacji.

W 2002 roku dwór trafił w ręce obecnego właściciela, który przeprowadził gruntowny remont i przebudowę w latach 2005–2009.

Architektura

Dwór w Olesinie został wzniesiony w latach 1920–1925. Jest to murowana z cegły, tynkowana rezydencja, posadowiona na wydłużonym, nieregularnym planie. Budynek jest parterowy, z mieszkalnym strychem i podpiwniczeniem. Nakryto go dachem czterospadowym o połaciach pokrytych dachówką ceramiczną.

Elewacja frontowa wyróżnia się czterofilarowym portykiem, nad którym znajduje się taras prowadzący do wystawki na piętrze. Od strony ogrodowej zaplanowano taras otwarty, a z lewej strony korpusu głównego dobudowano wieloboczną sionkę, zwieńczoną daszkiem wielopołaciowym w formie namiotowej.

Źródła wiedzy

Fragment z przewodnika Dwory i pałace Mazowsza: powiat miński, Nina Herzberg-Zielezińska, 2026

Data publikacji artykułu:

14 lipiec 2026
dwór w Olesinie
Dwór w Olesinie, 1979 r.
Źródło: Ewidencja parkowa, www.zabytek.pl, domena publiczna
dwór w Olesinie
Dwór w Olesinie, 1979 r.
Źródło: Ewidencja parkowa, www.zabytek.pl, domena publiczna
dwór w Olesinie
Dwór w Olesinie, 2014 r.
Źródło: Jan Maraśkiewicz, Karta biała, www.zabytek.pl, domena publiczna
dwór w Olesinie
Dwór w Olesinie, 2014 r.
Źródło: Jan Maraśkiewicz, Karta biała, www.zabytek.pl, domena publiczna
Wjazd do dworu w Olesinie
Wjazd do dworu w Olesinie, 2021 r.
Autorka: Danuta Kazimierska
dwór w Olesinie
Dwór w Olesinie, 2021 r.
Autorka: Danuta Kazimierska