Historia dworu w Miętnem
Miętne to dawna wieś królewska, której początki jako ośrodka folwarcznego sięgają co najmniej początku XVII wieku. Pierwsze źródłowe wzmianki o istniejącym tu folwarku pochodzą z lustracji królewszczyzn przeprowadzonej w latach 1617–1620. W tym okresie dzierżawcą Miętnego był Jan Ostroróg, wojewoda poznański. Od 1674 roku aż do końca istnienia I Rzeczypospolitej dobra te pozostawały w dzierżawie rodziny Bielińskich.
Po III rozbiorze Polski w 1795 roku Miętne ponownie stało się własnością państwową. W 1836 roku właścicielem folwarku oraz okolicznych wsi został carski pułkownik inżynierii Michał Staniukowicz. Majątek ten został mu przyznany jako nagroda za udział w tłumieniu powstania listopadowego, określanego przez władze carskie jako „uśmierzanie polskiego buntu”. Żoną Michała Staniukowicza była Anna Wołków (ok. 1808–1845), znana warszawska śpiewaczka operowa, występująca na scenach w latach 30. XIX wieku. Po śmierci pułkownika majątek odziedziczył jego syn, który w 1900 roku wydzierżawił go Józefowi Jaworskiemu. Dobra Miętne pozostawały w rękach rodziny Staniukowiczów aż do wybuchu I wojny światowej.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości majątek przeszedł na własność Skarbu Państwa. Na mocy uchwały sejmiku powiatu garwolińskiego w 1924 roku w Miętnem utworzono Męską Szkołę Rolniczą im. Stanisława Staszica, uroczyście otwartą przez prezydenta Rzeczypospolitej Stanisława Wojciechowskiego. W 1940 roku przeprowadzono w budynku dworu pierwszy poważny remont.
Po II wojnie światowej budynek był nadal użytkowany jako obiekt szkolny. Remonty przeprowadzano w latach 1957–1958 oraz w 1964 roku. W 1977 roku szkoła została przeniesiona do nowego budynku. W latach 1997–2001 wykonano generalny remont dworu. Po jego zakończeniu obiekt stał się siedzibą Powiatowego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Obecnie w zabytkowym dworze działa Powiatowe Centrum Kultury i Promocji „Dworek Miętne”.
Dwór w Miętnem został wzniesiony w pierwszej połowie XIX wieku, najprawdopodobniej około 1840 roku, dla pułkownika inżynierii Michała Staniukowicza, jako klasycystyczna, parterowa rezydencja. Budynek zwrócony jest frontem na zachód i pierwotnie miał konstrukcję drewnianą, zrębową, z dwuspadowym dachem krytym gontem. Układ wnętrz był dwutraktowy, z alkierzowymi aneksami w narożach oraz piętrową dobudówką z boku.
Charakterystycznym elementem architektury dworu są dwa równorzędne ganki od frontu – każdy złożony z dwóch toskańskich kolumn dźwigających trójkątny naczółek. To rozwiązanie architektoniczne, podobnie jak w dworach w Łukówcu i Trębkach Nowych, nadaje budowli reprezentacyjny i harmonijny wygląd.
W XX wieku – prawdopodobnie w okresie międzywojennym – dokonano znacznych zmian: wymieniono zewnętrzne ściany drewniane na murowane, pierwotne pokrycie dachowe z gontu zastąpiono blachą, a sam budynek został rozbudowany. W tym czasie najpewniej dodano także drugi kolumnowy ganek, ujednolicając w ten sposób fasadę dworu. Mimo przebudów rezydencja zachowała swój klasycystyczny charakter i układ przestrzenny, stanowiąc dziś cenny przykład wiejskiej architektury rezydencjonalnej XIX wieku.
Fragment przewodnika Dwory i pałace Mazowsza. Powiat garwoliński, 2026 r., Nina Herzberg-Zielezińska
Data publikacji artykułu:









Sklep
Ogłoszenia



