Historia dworu w Garwolinie Zawadach
Zawady były dawną wsią szlachecką, po raz pierwszy wzmiankowaną w XV wieku. Początkowo stanowiły własność Czyszkowskich z pobliskiego Czyszkowa. W 1562 roku Jan Czyszkowski herbu Ogończyk (ok. 1520–?) przekazał Zawady swojej żonie Annie z Łosiów herbu Dąbrowa (ok. 1530–?), tym samym wydzielając wieś wraz z folwarkiem z dóbr czyszkowskich.
W 1721 roku właścicielem Zawad był Matias Maruszewski. W XVIII wieku dobra należały do rodziny Hiżów herbu Jeż. W drugiej połowie XVIII wieku, na drodze koligacji rodzinnych, przeszły w ręce Garlickich herbu Strzemię. Marianna Hiż (ok. 1760–?) poślubiła Filipa Garlickiego (ok. 1760–1818), który w ten sposób stał się właścicielem Zawad. Następnie dobra odkupił od sukcesorów po Filipie jego syn Michał Garlicki (ok. 1790–?), oficer wojsk Księstwa Warszawskiego oraz kawaler francuskiej Legii Honorowej.
W latach 1840–1855 właścicielami majątku byli Aleksander i Józef Marceli Reisenschmitowie. W 1855 roku, w drodze licytacji, dobra nabył Antoni Poraziński. Kolejnym właścicielem został w 1857 roku Napoleon Stępiński, a w 1859 roku część majątku należała do Aleksandra Gosławskiego. W latach 1859–1867 Zawady były własnością Feliksa Orłowskiego. Po nim dobra przejął Józef Wyczółkowski, który jeszcze w tym samym roku przystąpił do częściowej parcelacji majątku.
W 1876 roku resztówkę dóbr, obejmującą dwór, park oraz pozostałą część gruntów rolnych, nabył Michał Malinowski (1836–1912). Jego ojcem był Ignacy Malinowski (zm. 1859), pułkownik Wojska Polskiego i adiutant księcia Józefa Poniatowskiego. Żona Michała, Teresa z Dolińskich (1846–1937), była weteranką powstania styczniowego.
W 1912 roku właścicielem majątku został syn Michała i Teresy, dr Feliks Malinowski (1871–1947), profesor medycyny i dermatolog. Prawdopodobnie współwłaścicielką była jego siostra Julia Malinowska (1869–1938), znana działaczka społeczna.
W 1938 roku w rękach rodziny Malinowskich pozostał jedynie dwór z przyległym terenem. Grunty orne oraz większą część parku nabył Stefan Kosicki.
Po 1947 roku właścicielem dworu był Kazimierz Malinowski (1908–2001), syn Feliksa. Był on kapitanem Armii Krajowej, używającym pseudonimu „Mirski”. W konspiracji pełnił funkcję zastępcy dowódcy Oddziału V (Łączność i Dowodzenie) Komendy Okręgu Warszawskiego AK. Brał również udział w Powstaniu Warszawskim w batalionie łączności Komendy Okręgu Warszawskiego AK. Po wojnie związał się ze Stronnictwem Demokratycznym.
Obecnie dwór jest własnością prywatną. Przeszedł kompleksowy remont oraz odtworzenie tynków wewnętrznych. Prace zostały dofinansowane z budżetu Województwa Mazowieckiego.
Dwór został wzniesiony w 1927 roku. Jest to budynek murowany, w typie polskiego dworku z dwukondygnacyjnym kolumnowym jońskim portykiem zwieńczonym trójkątnym tympanonem oraz z łamanym dachem. Podobna, choć uszczuplona, forma stylu dworkowego jest stosowana także we współczesnej jednorodzinnej architekturze.
- Julia Malinowska prowadziła w Garwolinie chłopski zespół teatralny.
Fragment przewodnika Dwory i pałace Mazowsza. Powiat garwoliński, 2026 r., Nina Herzberg-Zielezińska
Data publikacji artykułu:
Sklep
Ogłoszenia







