Przejdź do głównej treści

Historia dworu w Garwolinie Zawadach

Zawady były dawną wsią szlachecką, po raz pierwszy wzmiankowaną w XV wieku. Początkowo stanowiły własność Czyszkowskich z pobliskiego Czyszkowa. W 1562 roku Jan Czyszkowski herbu Ogończyk (ok. 1520–?) przekazał Zawady swojej żonie Annie z Łosiów herbu Dąbrowa (ok. 1530–?), tym samym wydzielając wieś wraz z folwarkiem z dóbr czyszkowskich.

W 1721 roku właścicielem Zawad był Matias Maruszewski. W XVIII wieku dobra należały do rodziny Hiżów herbu Jeż. W drugiej połowie XVIII wieku, na drodze koligacji rodzinnych, przeszły w ręce Garlickich herbu Strzemię. Marianna Hiż (ok. 1760–?) poślubiła Filipa Garlickiego (ok. 1760–1818), który w ten sposób stał się właścicielem Zawad. Następnie dobra odkupił od sukcesorów po Filipie jego syn Michał Garlicki (ok. 1790–?), oficer wojsk Księstwa Warszawskiego oraz kawaler francuskiej Legii Honorowej. 

W latach 1840–1855 właścicielami majątku byli Aleksander i Józef Marceli Reisenschmitowie. W 1855 roku, w drodze licytacji, dobra nabył Antoni Poraziński. Kolejnym właścicielem został w 1857 roku Napoleon Stępiński, a w 1859 roku część majątku należała do Aleksandra Gosławskiego. W latach 1859–1867 Zawady były własnością Feliksa Orłowskiego. Po nim dobra przejął Józef Wyczółkowski, który jeszcze w tym samym roku przystąpił do częściowej parcelacji majątku.

W 1876 roku resztówkę dóbr, obejmującą dwór, park oraz pozostałą część gruntów rolnych, nabył Michał Malinowski (1836–1912). Jego ojcem był Ignacy Malinowski (zm. 1859), pułkownik Wojska Polskiego i adiutant księcia Józefa Poniatowskiego. Żona Michała, Teresa z Dolińskich (1846–1937), była weteranką powstania styczniowego.

W 1912 roku właścicielem majątku został syn Michała i Teresy, dr Feliks Malinowski (1871–1947), profesor medycyny i dermatolog. Prawdopodobnie współwłaścicielką była jego siostra Julia Malinowska (1869–1938), znana działaczka społeczna.

W 1938 roku w rękach rodziny Malinowskich pozostał jedynie dwór z przyległym terenem. Grunty orne oraz większą część parku nabył Stefan Kosicki.

Historia po 1945 roku

Po 1947 roku właścicielem dworu był Kazimierz Malinowski (1908–2001), syn Feliksa. Był on kapitanem Armii Krajowej, używającym pseudonimu „Mirski”. W konspiracji pełnił funkcję zastępcy dowódcy Oddziału V (Łączność i Dowodzenie) Komendy Okręgu Warszawskiego AK. Brał również udział w Powstaniu Warszawskim w batalionie łączności Komendy Okręgu Warszawskiego AK. Po wojnie związał się ze Stronnictwem Demokratycznym.

Obecnie dwór jest własnością prywatną. Przeszedł kompleksowy remont oraz odtworzenie tynków wewnętrznych. Prace zostały dofinansowane z budżetu Województwa Mazowieckiego.

Architektura

Dwór został wzniesiony w 1927 roku. Jest to budynek murowany, w typie polskiego dworku z dwukondygnacyjnym kolumnowym jońskim portykiem zwieńczonym trójkątnym tympanonem oraz z łamanym dachem. Podobna, choć uszczuplona, forma stylu dworkowego jest stosowana także we współczesnej jednorodzinnej architekturze.

Ciekawostka
  • Julia Malinowska prowadziła w Garwolinie chłopski zespół teatralny.
Źródła wiedzy

Fragment przewodnika Dwory i pałace Mazowsza. Powiat garwoliński, 2026 r., Nina Herzberg-Zielezińska

Data publikacji artykułu:

21 maj 2026
dwór w Garwolinie Zawadach
Dwór w Grwolinie-Zawadach, 2026 r.
Autor: Jakub Jagiełło
dwór w Garwolinie Zawadach
Dwór w Grwolinie-Zawadach, 2026 r.
Autor: Jakub Jagiełło
dwór w Garwolinie Zawadach
Dwór w Grwolinie-Zawadach, 2026 r.
Autor: Jakub Jagiełło
dwór w Garwolinie Zawadach
Dwór w Grwolinie-Zawadach, 2026 r.
Autor: Jakub Jagiełło