Pałac w Iłówcu

Iłówiec był gniazdem wielkopolskiej rodziny Iłowieckich herbu Ostoja, do których należał w średniowieczu i aż po XVII wiek. Później stanowił własność Małachowskich i Szołdrskich, w wieku XIX Zaborowskich, od których przeszedł w ręce niemieckiej rodziny Lehmannów. Rodzina ta po uszlachceniu przyjęła od części Iłówca – tak zwanego Iłówca Małego, przez Niemców nazywanego Nitsche – nazwisko von Lehmann-Nitsche.

W roku 1939 Iłówiec pozostawał w rękach rodziny von Lehmann-Nitsche. Wraz z folwarkami Konstantynowo i Ogieniowo w 1926 roku liczył 1051 hektarów i miał gorzelnię.

Ładny, rozległy, piętrowy pałac nawiązujący stylem do włoskiego renesansu, zbudowany w 1866 roku dla Rolfa Eberharda Lehmanna, położony w bliskości zabudowań gospodarczych, co robi złe wrażenie. Ładne obramowania okien, szczególnie ozdobne w fasadzie ogrodowej. Bardziej okazały ryzalit po tej stronie mieści reprezentacyjną podwyższoną salę. Fasada ogrodowa przypomina różne budowle niemieckie, jak Opera Berlińska czy pałac w Knoop w Szlezwiku-Holsztynie. W fasadzie głównej sztukatorskie i rzeźbiarskie dekoracje przedstawiają alegorie i symbole rolnicze. Lokomobila i pług parowy oznaczają postęp tej epoki. Snopek zboża, owoc pracy rolnika, umieszczony został w miejscu tarczy herbowej. Pałac zbudowany został na miejscu starszej budowli pochodzącej z XVII lub XVIII wieku.

Tekst: Piotr Libicki, Dwory i Pałace wiejskie w Wielkopolsce, Poznań 2002.
Zdjęcie: Piotr Libicki, lata 90. XX w.