Pałac w Swadzimiu

Ładny, okazały dwór – czy raczej pałac – piętrowy, z zabudowanym arkadowym gankiem od frontu dźwigającym taras pierwszego piętra i trójkątnym frontonem powyżej wystającym ponad płaski dach. Do dworu przylega obszerne skrzydło wielkości korpusu głównego. Bryłę budynku urozmaicają płaskie pilastry między oknami. Dwór wybudowany w 1910 roku według projektu Rogera Sławskiego przez ówczesnego właściciela majątku Leona Plucińskiego i rozbudowany w 1924 roku według projektu architekta Stanisława Mieczkowskiego.

Swadzim jako Swancino występuje w dokumentach co najmniej od 1288 roku. W XVI wieku należał do Kierskich, w XVIII do Komorowskich, w XIX Kąsinowskich, a przez małżeństwo Pauliny z Kąsinowskich z Leonem Plucińskim, późniejszym fundatorem nowego dworu, przeszedł do Plucińskich. To właśnie Leon Pluciński (1875-1935) był najbardziej znanym z rodziny. Bardzo zamożny, posiadał wraz z żoną również Sady, Przeźmierowo pod Poznaniem, a także Zielniki i Rusibórz koło Środy Wielkopolskiej. Aktywny działacz narodowy, wiceminister w Ministerstwie byłej Dzielnicy Pruskiej, Komisarz Generalny RP w Gdańsku, poseł na sejmy i wicemarszałek sejmu, po śmierci pochowany został w sąsiednim Lusowie. Jego dwaj synowie, Kazimierz (1901-1940) oraz Felicjan (1903-1945), zamordowani zostali przez Rosjan. Natomiast syn Stefan (1908-1933) zginął jako lotnik.

W 1939 roku Swadzim należał do spadkobierców po Leonie Plucińskim. Majątek w 1926 roku liczył 650 hektarów i miał gorzelnię.

Tekst: Piotr Libicki, Dwory i Pałace wiejskie w Wielkopolsce, Poznań 2002.
Zdjęcie: Zbigniew Filip, 2023 r., udostępniono na grupie na FB: Dwory i Pałace Polski