Pałac w Tymawie

Początki wsi sięgają 1328 r. Wówczas Tymawa funkcjonowała jako dobra rycerskie. W dokumentach z lat 1382–1384 pojawiła się postać sędziego ziemskiego rodem z Tymawy.

Wzmianki o Tymawie z 1458 r. mówią o tym, że Tymawa udzieliła wsparcia wojskom krzyżackim. Właścicielem był Albrecht von der Thymau.

Pierwszy dwór postawiony został na czterech morgach w 1597 r.

Między XVII a XVIII w. właścicielem był Finck von Finckenstein. Z 1783 r. pochodzi wzmianka o pierwszym folwarku.

Przed 1806 r. ówcześni właściciele, rodzina Hippel, sprzedali majątek. Ok. 1820 r. dobra należały do radcy sądowego von Brandta. W tym okresie dwór był o połowę mniejszy od poprzedniego. Obejmował zachodnią, dwutraktową część i przykryty był wysokim, dwuspadowym dachem z mieszkalnym poddaszem.

Kolejny dwór należał do rodziny Wernitz. W księdze właścicieli ziemskich z 1903 r. wymienia się dowódcę brygady w Grudziądzu Teodora von Wernitz.

Ostatnim przedwojennym właścicielem był Gerard Walzer, mąż Marthy z domu von Wernitz.

Obecnie zachowany pałac został wzniesiony w 1891 roku. Otaczały go zabudowania gospodarcze oraz rozległy park założony w 2. połowie XIX wieku według projektu autorstwa Johanna Larassa. Na wzgórzu znajdował się zachowany do dzisiaj cmentarz rodowy właścicieli majątku.

Po 1945 r. majątek został przejęty przez PGR. W latach 70-tych we dworze urządzono ośrodek kolonijny. Po rozwiązaniu PGR-u w 1992 r. majątek przejęła Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. W 1996 r. dwór zakupiła spółka „Dwór Polski Tymawa” Sp. z o. o. z przeznaczeniem na hotel. Obecnie obiekt jest opuszczony i popada w ruinę.

• Katarzyna Soczewica, Karta Biała, 1996, www.zabytek.pl
• Małgorzata Jackiewicz, Karta Biała, 1989, www.zabytek.pl
• www.encyklopedia.warmia.mazury.pl

Opracowała: Nina Herzberg-Zielezińska

Zdjęcia: Michał Piotrowski, Marcin Tymiński, Tajemnice Pomorza, 2022 r.