Sobienie Szlacheckie, dawniej nazywane Sobieniami Murowanymi, należą do najstarszych osad nadwiślańskich. Pierwsze wzmianki o miejscowości pojawiają się już w 1297 roku, kiedy książę Bolesław Mazowiecki wymienia Sobienie jako dobra biskupów poznańskich, a ponownie w 1351 roku w potwierdzeniu przywilejów przez księcia Ziemowita mazowieckiego. W XV wieku Sobienie funkcjonują jako osada szlachecka, a w 1415 roku pojawiają się pierwsze wzmianki źródłowe o samej siedzibie.
Od połowy XVIII wieku Sobienie Szlacheckie stały się główną siedzibą rodu Gołąbek-Jezierskich herbu Prus II. Część dóbr nabył w 1752 roku Ludwik Gołąbek-Jezierski (1700–1762), komornik ziemski lubelski. Jego syn Jacek (1722–1805) – poseł na sejmy za czasów Stanisława Augusta, od 1775 roku kasztelan łukowski, publicysta, działacz gospodarczy i pionier przemysłu metalurgicznego – uczynił Sobienie Szlacheckie centrum rodowego dominium. To on używał zamiennie nazw Sobienie Szlacheckie i Sobienie Murowane oraz ustanowił miejscowość główną majętnością całego klucza dóbr.
W drugiej połowie XVIII wieku Jacek Jezierski założył w Sobieniach Jeziory osadę przemysłową z kuźnicą, zwaną pierwszą w Polsce fabryką kos. Produkowane tu kosy, zwane „sobienkami”, trafiły m.in. do oddziałów walczących w insurekcji kościuszkowskiej. Jezierski sprowadził osadników ze Śląska i Saksonii, rozwinął manufaktury metalurgiczne i włókiennicze oraz znacząco powiększył majątek, nabywając liczne wsie i folwarki w okolicy. W Sobieniach wzniósł murowany dwór, w którym – według tradycji – gościł króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Po Jacku Jezierskim dobra dziedziczył jego syn Karol Jezierski (1753–1826), uczestnik insurekcji kościuszkowskiej, współsygnatariusz Konstytucji 3 Maja. Następnie majątek przechodził kolejno w ręce członków rodziny Jezierskich: Jana Nepomucena Pawła (1786–1858), Stanisława (1788–1831), a od 1845 roku Władysława Stanisława Józefa (1822–1879), który w połowie XIX wieku przebudował pałac do formy zbliżonej do obecnej. Brał on udział w konspiracji w czasie powstania styczniowego, a jego dobra były zapleczem dla oddziałów powstańczych.
Pod koniec XIX i na początku XX wieku Sobienie Szlacheckie pozostawały w rękach Jezierskich, m.in. Franciszka Jezierskiego (1858–1919), aktywnego działacza rolniczego i hodowcy koni, oraz Władysława Jacka Jezierskiego, odznaczonego Krzyżem Zasługi Orderu Odrodzenia Polski. Ostatnimi właścicielami byli hrabia Władysław Jezierski (1897–1935) oraz jego żona Zofia Maria z Potockich (1902–1942 lub 1943).
W czasie II wojny światowej pałac pełnił funkcję ośrodka pomocy dla uciekinierów, rannych i osób zaangażowanych w działalność konspiracyjną. Hrabina Zofia Jezierska była członkinią ZWZ i Armii Krajowej, ukrywała polskich oficerów oraz pomagała ludności cywilnej i Żydom. Aresztowana przez Gestapo 15 czerwca 1942 roku, więziona była na Pawiaku i w alei Szucha, a następnie zamordowana – według różnych źródeł w 1942 lub 1943 roku.
Sklep
Ogłoszenia
