Przejdź do głównej treści

Historia dworu w Długiej Kościelnej

Historia wsi Długa Kościelna sięga XIV wieku. Jej początkowa nazwa brzmiała Długa Wola. W 1407 roku Miłosz z Grodziska podarował ją kapitule warszawskiej, z prawem objęcia dóbr po jego śmierci. W 1416 roku, po śmierci Mikosza, Piotr (Pietrasz) z Grodziska wraz z kapitułą warszawską podzielili pomiędzy sobą dobra. Szybko utrwalił się podział na wieś kościelną – Długą Kościelną oraz wieś szlachecką – Długą Szlachecką. Część należąca do Piotra z czasem przekształciła się w dobra Budziska i Okuniew. W 1527 roku majątkiem zarządzał Bartłomiej Belski, dziekan warszawski.

Po sekularyzacji dóbr kościelnych w 1797 roku dobra Długa Kościelna przeszły na własność skarbu państwa, a następnie zostały sprzedane w prywatne ręce. Około 1865 roku właścicielem folwarku został Stanisław Kuszkowski (1802–1871). Od 1871 roku majątkiem zarządzał jego syn, Ludwik Kuszkowski (1842–1880), który ożenił się z Kazimierą Julianną z Aquilinów (1857–1937). Po jego śmierci Julianna została jedyną właścicielką dóbr.

W latach 1895–1902 nastąpiła parcelacja folwarku Długa Kościelna. Rozparcelowane grunty dały początek osiedlu „Wille Halinów”, stanowiącej zalążek dzisiejszego miasta Halinów. W 1913 roku Juszyńscy sprzedali majątek Stefanowi Rzewuskiemu. W 1929 roku właścicielem był Henryk Mikiewicz.

Historia po 1945 roku

Po upaństwowieniu dwór przeszedł na własność gminy. Mieścił się tu Gminny Urząd Kwaterunkowy oraz mieszkania. Obecnie jest to budynek komunalny, w którym nadal znajdują się lokale mieszkalne.

Architektura

Zachowany dwór jest budowlą drewnianą, wzniesioną w XIX wieku. Jest parterowy, posadowiony na ceglanej podmurówce i założony na planie litery L.

Ciekawostki
  • W Długiej Kościelnej znajduje się Kościół Przenajświętszego Sakramentu należący do nurtu mariawickiego. Został wzniesiony w 1907 roku. Świątynia powstała w wyniku podziału wewnątrz miejscowej wspólnoty rzymskokatolickiej, działającej przy parafii św. Anny. W latach 30. XX wieku, po kolejnym rozłamie w ruchu mariawickim, większość wiernych związała się z arcybiskupem Janem Marią Michałem Kowalskim, co doprowadziło do przekazania kościoła oraz przyległego cmentarza mariawitom felicjanowskim. Obecnie kościół stanowi jedyną samodzielnie stojącą świątynię Katolickiego Kościoła Mariawitów, w której regularnie odbywają się nabożeństwa.
Źródła wiedzy

Fragment z przewodnika Dwory i pałace Mazowsza: powiat miński, Nina Herzberg-Zielezińska, 2026

Data publikacji artykułu:

06 kwiecień 2026
Dwór w Długiej Kościelnej
Dwór Długa Kościelna,
St. Maciejewski [w:] Wieś Ilustrowana 1910, z. 4 (kwiecień), domena publiczna
Dwór w Długiej Kościelnej
Dwór Długa Kościelna
Ewidencja parkowa, data nieznana, domena publiczna
Dwór w Długiej Kościelnej
Dwór Długa Kościelna, 2015 r.
Autor: Paweł Ajdacki
Dwór w Długiej Kościelnej
Dwór Długa Kościelna, 2015 r.
Autor: Paweł Ajdacki