Przejdź do głównej treści

Dwór w Przęsławicach

dwór w Przęsławicach w ruinie
Autor: Andrzej Łuczyński, 2012 r.
Informacje ogólne
Rodzaj obiektu:
Dwór
Numer rejestru zabytków:
Skreślony z rejestru w 02-09-2014
Data wpisu do rejestru:
15 marzec 1982
Stan zachowania:
Nieistniejący

Historia dworu w Przęsławicach

Przęsławice były gniazdem rodowym Przęsławskich herbu Półkozic. Wzmiankowane w dokumentach czerskich w 1407 roku. W 1564 roku majątek należał do: Jana Petrykowskiego, Jana Machnickiego i Stanisława Warszawickiego. W 1674 roku dobra były własnością Gajewskich.

Pod koniec XVIII wieku Przęsławice były własnością Józefa Cichowskiego (w 1777 roku) i rodziny Rutkowskich. W latach 1830-1849 właścicielem był Jakub Rutkowski, który scalił rozdrobniony majątek. W 1849 roku przejęła go w spadku jego żona oraz dzieci. Ci z kolei sprzedali Przęsławice Ludwikowi Naimskiemu i być może częściowo także Derewińskiemu.

Późniejszymi właścicielami byli: od 1850 roku Konstanty Łączyński, od 1860 roku Ludgard Czarnocki, potem Ignacy Bereźnicki, Maria Sokołowska z Wójcickich. Od niej w 1892 roku majątek kupił Pejsach Srulowicz Topman. W 1896 roku właścicielem został Izaak Tartakowski, a w 1897 roku Maria Stępińska. Ta w 1903 roku sprzedała swój majątek Mieczysławowi Przyłęckiemu. Od 1904, scalony na nowo, należał do Leonarda Stolcenbau.

W 1930 roku dobra były podzielone na dwie części i należały do Henryka Ferdynanda Kadena (1871-1932) i Władysława Leśniewskiego. Po śmierci Henryka w 1932 roku, majątek przejęła jego żona Zofia z domu Znaniecka herbu Krzywda (1882-1960). Ta z kolei sprzedała go w 1942 roku Mieczysławowi Derwińskiemu.

Historia po 1945 roku

Po 1945 roku majątek przejął Skarb Państwa. Dwór został przejęty przez Gminną Spółdzielnię w Pniewach. Początkowo znajdowały się w nim pomieszczenia biurowe. Na początku lat 70. XX wieku w dworze ulokowano sklep i Bar pod Topolami. Od końca lat 80. XX wieku był nieużytkowany. Ze względu na tragiczny stan, decyzją gminy (ówczesnego administratora dworu), został wypisany z rejestru zabytków i rozebrany po 2012 r. Obecnie nie ma już po nim śladu.

Architektura

Klasycystyczny dwór w Przęsławicach został wzniesiony w 1. połowie XIX wieku. Przekształcono go nieco na początku XX wieku. Jest to obiekt murowany z cegły, otynkowany, parterowy z mieszkalnym poddaszem, dachem naczółkowym, pokryty dachówką. Od południa, na ścianie frontowej, znajdował się ganek, który był ograniczony portykiem wspartym dwoma toskańskimi kolumnami i zamknięty tympanonem. Naroża dworu były boniowane.

Źródła wiedzy

Fragment przewodnika Dwory i pałace Mazowsza: powiat grójecki, wyd. II, 2026 r., Nina Herzberg-Zielezińska

Data publikacji artykułu:

05 lipiec 2026
dwór w Przęsławicach 1967
Dwór w Przęsławicach, 1967 r.
Autor: W. Galicki, Karta zielona
dwór w Przęsławicach 1989
Dwór w Przęsławicach, 1989 r.
Autor: J. Studziński, Karta biała
dwór w Przęsławicach widok z boku 1989
Dwór w Przęsławicach, 1989 r.
Autor: J. Studziński, Karta biała
dwór w Przęsławicach elewacja ogrodowa 1989
Dwór w Przęsławicach, 1989 r.
Autor: J. Studziński, Karta biała
dwór w Przęsławicach 2003
Dwór w Przęsławicach, 2003 r.
Autor: Andrzej Rola-Stężycki
dwór w Przęsławicach 2012
Dwór w Przęsławicach, 2012 r.
Autor: Andrzej Łuczyński