Twój koszyk jest pusty

Zespół dworsko-parkowy w Brojcach

dwór Brojce

Dwór ob. Plebania / Autor: Lidia Kozłowska, 1999

dwór Brojce

Dwór ob. Organistówka / Autor: Lidia Kozłowska, 1999

dwór Brojce

Dwór ob. Budynek mieszkalny / Autor: Lidia Kozłowska, 1999

Informacje ogólne

Lokalizacja: województwo zachodniopomorskie, powiat gryficki, gmina Brojce

Rodzaj obiektu:
Dwór
Zespół:
dworsko-folwarczny
Skład zespołu:
dwór, plebania, organistówka, budynki gospodarcze, oficyna, stodoła ob. magazyn, waga, gorzelnia, dwór – willa ob. ośrodek zdrowia, budynki hodowlane, stodoła, obora, hydrofornia, remiza, zbiornik p. poż., kościół, plac składowy na ziemniaki, wiata na maszyny i pojazdy.
Stan zachowania:
Dobry
Zastosowanie:
Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Brojcach, Plebania, Organistówka, Obiekt mieszkalny

Posiadasz więcej informacji
o obiekcie? Skontaktuj się z nami!

Zapoznaj się z historią dworu w Brojcach

Przeczytaj więcej informacji o dworze w Brojcach. Poznaj jego historię. Miłego czytania!

Historia

Nazwa wsi pochodzi od nazwiska dawnych właścicieli – rycerskiego rodu von Broitz (Brotze), Przedstawiciel tego rodu – Johann von Broitz, brat opata Thitbolda z klasztoru norbertanów w Białymstoku, został wymieniony w dokumencie z 1290 r. Później majątek był lennem znanego rodu pomorskiego – Manteuffel. Byli oni fundatorami kościoła w Brojcach, który powstał w XV w.

W 1627 r. majątek podzielono między 3 braci, synów Christopha von Manteuffel: Michaela, Benza i Hermanna Christopha. Jednak już rok później jako właściciela wymienia się Michaela i Jochima von Manteuffel.

W XVII w. majątek został częściowo przekazany wierzycielom, a częściowo drogą sprzedaży znalazł się w posiadaniu burmistrza Casparusa Schrödera (od 1677 r.) oraz rodów: von Lettow, von Somnitz (od 1666 r.) oraz von Wacholz (od 1651 r.).

W 1783 r. Brojce zakupił przez von Ostena, który 10 lat później przekazał je w darze swojemu siostrzeńcowi – Bogislawowi Franzowi Ewaldowi von Steinkelerowi. W 1833 r. dobra kupił Korwin Wierzbicki, który w 1835 r. założył tzw. majątek pomocniczy o nazwie Korwin na zachód od wsi Brojce. W II poł. XIX w. synowie Wierzbickiego sprzedali folwark rodzinie von Blankenburg z Gardomina. W 1862 r. właścicielem majątku został August Zander, który był jego dotychczasowym dzierżawcą. W 1914 r. w spisach nie ma już folwarku rycerskiego, istnieje jedynie zwykły majątek ziemski, o wiele mniejszy od poprzedniego. W latach 1914-1929 właścicielem był Emil Amtsberg.

Zespół dworsko-folwarczny

Według karty białej zespołu folwarcznego w Brojcach istnieją aż 4 dwory – 1 dwór zwany pałacykiem ob. przychodnia lekarzy rodzinnych, a drugi składający się z 3 budynków przyklejonych do siebie: dwór ob. plebania, dwór ob. organistówka, nieużytkowany oraz dwór ob. budynek mieszkalny.

Nie ma dostępnych źródeł, które określałyby czas budowy starszego zespołu zabudowań dworskich w Brojcach oraz danych dotyczących pierwotnego przeznaczenia poszczególnych jego obiektów. Trzy budynki usytuowane są na osi W-E, stykają się ze sobą, środkowy dwór to obecnie plebania o 2/3 szerokości wysunięty w kierunku północnym, ale nie są skomunikowane.

Dwór środkowy, w którym znajduje się plebania przynależy do Parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Brojcach, jest budynkiem najstarszym z 3 wyżej wymienionych. Pełni funkcję plebanii od 1945 r. Powstał w I poł. XIX w. przypuszczalnie z wykorzystaniem starszej, XVIII-wiecznej siedziby.

Budynki flankujące powstały w późniejszym okresie. Zachodnie rozwinięcie kompleksu – po 1945 r. pełniąca funkcję organistówki powstała ok. poł. XIX w., a dwór wschodni w II poł. XIX w. Skrzydło wschodnie dworu powstało na przełomie XIX i XX w.

Źródła wiedzy
  • Józef Pilch, Stanisław Kowalski, Leksykon zabytków architektury Pomorza Zachdoniego i ziemi lubuskiej, Warszawa 2012.
  • Lidia Kozłowska, Karta Biała, 1999, www.zabytek.pl
  • Tadeusz Kubiak, Karta Biała, 1990, www.zabytek.pl
  • Lidia Kozłowska, Karta Biała, 2000, www.zabytek.pl

Opracowała: Nina Herzberg-Zielezińska, zdjęcia: Lidia Kozłowska, Karta Biała, 1999; Tadeusz Kubiak, Karta Biała, 1990, www.zabytek.pl

logo dwory i pałace polski

Copyright © 2020 Dwory i Pałace Polski. Powered by Indico S.C.  & Joomla! CMS 

Postaw mi kawę na buycoffee.to

Znajdż nas na:

Instagram Facebook Facebook youtube

Kontakt

Indico S.C. , Przyjaźni9, 84-215 Gowino
NIP: 5882424318, REGON: 366309509

Kontakt z redakcją:

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.