Dwór w Gołaszynie

Gołaszyn pojawia się w źródłach od 1310 roku. W XV wieku własność Wierzbno-Czermińskich, Bota-Gołaszyńskich, Radomickich i Pradlów. Od XVI wieku część zwana Pogorella należała do Gołaskich. Potem własność Bojanowskich, którzy na gruntach przyległych do wsi lokowali w 1638 roku miasto Bojanowo. Od 1794 roku właścicielami Gołaszyna kolejno Unrugowie, Potworowscy i Żychlińscy. W 1846 roku Gołaszyn przeszedł w ręce niemieckie i stanowił część dóbr książąt von Hatzfeld. W okresie międzywojennym należał do Skarbu Państwa Polskiego.

W 1926 roku Gołaszyn stanowił własność Skarbu Państwa. Majątek liczył 441 hektarów i miał gorzelnię.

Na zachowanej w parku wysepce otoczonej fosą stał pierwotny dwór obronny, wzniesiony dla Bojanowskich w XVII wieku. W roku 1860 dwór został rozebrany. Krótko potem, w latach zapewne osiemdziesiątych, zaczęto wznosić obecny budynek, który jednak nie pełnił już funkcji siedziby właściciela majątku. Parterowy, nakryty dachem dwuspadowym, z niewielkim ryzalitem zwieńczonym trójkątnie, mieszczącym ujęte arkadą wejście. Z boku dobudówka z początku XX wieku, stanowiąca płynne przedłużenie dworu, parterowa, z nadbudowanym w partii dwuspadowego dachu piętrem, z piętrowym ryzalitem na osi zamkniętym szczytem dachu. W ryzalicie umieszczono główne wejście do budynku.

Tekst: Piotr Libicki, Dwory i Pałace wiejskie w Wielkopolsce, Poznań 2002.
Zdjęcie: Ewa Piesiewicz, 19941 r., karta biała, www.zabytek.pl