Pałac w Konarzewie

Stanowiący wielką rzadkość w Polsce XVII-wieczny pałac, piętrowy, o pięknej, szlachetnej, spokojnej fasadzie głównej, przypominającej jeszcze włoskie pałace renesansowe, o bardzo interesującej fasadzie ogrodowej zdominowanej przez dwupiętrowy ryzalit. Pałac nakryty płaskim czterospadowym dachem. W dość dobrym stanie zachowała się bardzo efektowna, sklepiona sień na przestrzał całego budynku, znajdująca się na osi, oraz analogiczne pomieszczenie na piętrze. Zachowały się również malowidła i sztukaterie z przełomu XVII i XVIII wieku. Pałac został zbudowany w latach 1689-1699 dla starosty osieckiego, późniejszego wojewody poznańskiego, Andrzeja Radomickiego. Czynni tu byli przede wszystkim murator Jan Krawania z Poznania i Jan Adam Stier z Rydzyny, a sztukaterie wykonywał Wojciech Bianko i Franciszek Signo z Leszna. Wnętrze zostało częściowo zniekształcone przebudowami w czasach komunistycznych.

XVII-wieczny park otaczający rezydencję tarasami przypomina jeszcze renesansowe ogrody.

W XV wieku Konarzewo należało do Marcina Ponieckiego, a wyrokiem sądu komisarskiego potwierdzonym przez króla Aleksandra Jagiellończyka w 1502 roku zostało odebrane jego synowi, również Marcinowi, za niestawienie się na wyprawę mołdawską. Później właścicielem był Ambroży Pampowski. Do przełomu XVI i XVII wieku właścicielami byli Konarzewscy, następnie Ostaszewscy, Ossowscy i od 1644 roku Radomiccy. W 1808 roku majątek przeszedł drogą dziedziczenia na Franciszka Ksawerego Działyńskiego z Kórnika, a następnie znów drogą dziedziczenia na Dzieduszyckich i Czartoryskich. W listopadzie 1806 roku zatrzymał się tu Napoleon. W Konarzewie gromadził swe zbiory, później przeniesione do Kórnika, syn Franciszka Działyńskiego, Tytus. W 1939 roku w Konarzewie urodził się kawaler maltański, dyplomata III Rzeczypospolitej, ambasador Stanisław Czartoryski.

W roku 1939 właścicielem Konarzewa był książę Roman Czartoryski (1898-1958). Majątek w 1926 roku liczył bez folwarków 687 hektarów i miał gorzelnię.

Obecnie pałac jest w rękach prywatnych, był wyremontowany, jednak w 2023 roku strawił go pożar, ucierpiał zarówno dach jak i wnętrza.

Tekst: Piotr Libicki, Dwory i Pałace wiejskie w Wielkopolsce, Poznań 2002.
Zdjęcie: Piotr Libicki, lata 90. XX w.