♕Dwory i Pałace Polski: dwór Zagroda I historia i właściciele
Podziel się:

Zapoznaj się z historią dworu w Zagrodzie

Przeczytaj więcej informacji o dworze w Zagrodzie. Poznaj jego historię. Miłego czytania!

Historia

Dawny zespół dworski będący ośrodkiem dóbr żdżańskich położony jest w otoczeniu licznych stawów i łąk. Obiekt został założony w XVIII w. przez Macieja Ciemniewskiego. Budynek jest murowany, parterowy i kryty gontem. Dawniej dwór otoczony był ogrodem w stylu włoskim. Około 1800 r. założony został bardzo rozległy park krajobrazowy w stylu angielskim, który rozciągał się na południe od dworu i łączył z kompleksem leśnym. Jeszcze teraz park czaruje swoją malowniczością i swobodą, z jaką połączone zostały elementy naturalnego krajobrazu z ukształtowanym sztucznie parkiem. W niezmienionym kształcie zachowała się aleja wjazdowa o podwójnych szpalerach kasztanowców. Istnieją jeszcze pozostałości owalnej sadzawki, która znajdowała się przed dworem, a w głębi parku ocalały częściowo aleje kasztanowe, lipowe, topolowe, a także wzniesienie otoczone fosą i obsadzone po linii okręgu dębami, co upodabnia je do miejsca misteriów pogańskich. W całość założenia wchodzą dodatkowo rozległe stawy potęgujące jego malowniczość. Jest to wymarzony zakątek do spacerów i wypoczynku.

W końcu XIX w. Jan Justyman Smorczewski, w pobliżu dawnego, wybudował nowy dwór, który istniał krótko, gdyż w czasie II wojny światowej został wysadzony w powietrze przez wycofujące się oddziały radzieckie. Rezydencja została wybudowana w typie budowli neogotyku angielskiego i jest piętrową z trójkondygnacyjną wieżą w jednym narożu i małą wieżyczką na kształt gotyckiej sterczyny w drugim. Obecnie w tym miejscu znajdują się bloki mieszkalne RSP, do której należy także teren dawnego parku.

Zachowało się kilka zabudowań gospodarczych należących dawniej do dworu. Jednym z nich jest Spichlerz III, położony na północ od drogi Krasnystaw - Chełm. Prawdopodobnie został zbudowany lub przebudowany w stylu neogotyckim na początku XX w. Budynek jest murowany z cegły, otynkowany, z otworami okiennymi ostrołukowymi i blendami ostrołukowymi stanowiącymi podziały ścian. Po 1915 r. Jan Julian Smorczewski adaptował go na mieszkanie i urządził w nim swoją rezydencję, w której pomieszkiwał do 1944 r. Po wojnie mieściły się tutaj biura gminnej spółdzielni urzędu gminy, sklep, poczta i mieszkania, a następnie szkoła podstawowa. Od 2009 r. znajduje się w nim Filia Gminnej Biblioteki Publicznej. Natomiast XVII-wieczny dwór, który od końca XIX w. był mieszkaniem rządcy, zachował się częściowo i zamieniony jest na warsztaty i pomieszczenia gospodarcze Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej.

Źródła wiedzy
  • Ryszard Bałabuch, Andrzej Łuczyński, Rezydencje magnackie i dwory szlacheckie Lubelszczyzny, cz. 3, powiaty: chełmski, krasnostawski, lubelski, świdnicki, Powiśle-Dęblin 2011.
  • www.teatrnn.pl (udostępniono za zgodą twórców strony).

Tekst: Andrzej Łuczyński, korekta: Patrycja Grygoruk, zdjęcia: Andrzej Łuczyński