♕Dwory i Pałace Polski: dwór Bzowiec I historia i właściciele
Podziel się:

Zapoznaj się z historią dworu w Bzowcu

Przeczytaj więcej informacji o dworze w Bzowcu. Poznaj jego historię. Miłego czytania!

Historia

Bzowiec został założony na początku XV wieku, a jego nazwa pochodzi od nazwy rośliny „bez".
Fakt, że dziedzice Bzowca przebywali przy dworze królewskim i posiadali sołectwa oraz wsie świadczy o zamożności jego właścicieli. Szlacheccy mieszkańcy Bzowca przyjęli nazwisko Strączek. W II połowie XVII wieku Bzowiec przeszedł na własność rodu Jaślikowskich, pochodzących z Jaślikowa koło Krasnegostawu. Część z nich wyemigrowała na Litwę i Ukrainę. Jednak Bzowiec stał się jedną z ich siedzib, gdzie w II połowie XVII wieku wybudowali dwór obronny w pobliżu stawów. Jego budowa datowana jest na około 1693 rok. W czasie III wojny północnej (1700-1721) wiele oddziałów wojskowych przemaszerowało przez te ziemie i wyrządziło wiele szkód. W 1712 roku polska chorągiew wojskowa starosty płockiego spustoszyła wieś.
W XVIII wieku Bzowiec trafił w ręce rodziny Trembińskich, która wybudowała drugi folwark dworski i nazwała go Bzowcem Górnym, a pierwszy Bzowcem Dolnym. W końcu XVIII stulecia właścicielem wsi był Jacek Trembiński, żonaty z Marianną Radecką. Po jego śmierci w 1820 roku, po spłaceniu sióstr, majątek objął jego syn Aleksander. W 1824 roku Aleksander Trembiński sprzedał Feliksowi Brzezińskiemu folwark Bzowiec Górny.

W niedługim czasie zmarł Aleksander Trembiński. W 1829 roku, jego żona Elżbieta sprzedała Bzowiec Dolny Janowi Głogowskiemu. Folwark Bzowiec Dolny w 1840 roku przejął syn Jana Głogowskiego, Michał, który nie radził sobie z zarządzaniem folwarkiem i zadłużony majątek odkupił w 1862 roku Władysław Holtzer, a następnie przeszedł on w ręce jego córki Ignacji z Holtzerów Wasiutyńskiej. Tymczasem Bzowiec Górny od Brzezińskich trafił w ręce Medarda Chondzyńskiego, a od niego w 1878 roku kupił go Jerzy Mogilnicki. Mogilnicki kupił od Wasiutyńskiej w 1888 roku także majątek Bzowiec Górny. W ten sposób cały majątek znalazł się w jego rękach. W 1864 roku, na mocy uwłaszczenia ziemi dworskiej, w Bzowcu Górnym powstały 43 gospodarstwa rolne, a w Bzowcu Dolnym 31. Obok folwarków Bzowiec istniał też folwark Zabłocie zwany też Medardowem. W Bzowcu Dolnym był młyn i wiatrak.

W 1915 roku w pobliżu wsi miały miejsce walki między Rosjanami i wojskami państw centralnych. Znajduje się tu cmentarz wojenny, na którym najprawdopodobniej leżą żołnierze rosyjscy. W początkach XX wieku właścicielami folwarku byli nadal Mogilniccy. W 1922 roku, z powodu kłopotów finansowych, część majątku Bzowiec Górny została rozparcelowana. Ostatnim właścicielem ziemskim w majątku Bzowiec Górny był Witold Mogilnicki, a Bzowca Dolnego Eliza Mogilnicka (dokładnie w 1930 roku).

Po II wojnie światowej na miejscu tego folwarku powstała szkoła podstawowa. W wyniku reformy rolnej folwark w Bzowcu Dolnym został rozparcelowany, a sam dwór stał się siedzibą szkoły. Obecnie park jest zadbany, dwór już nie istnieje.

Źródła wiedzy
  • Ryszard Bałabuch, Andrzej Łuczyński, Rezydencje magnackie i dwory szlacheckie Lubelszczyzny, cz. 3, powiaty: chełmski, krasnostawski, lubelski, świdnicki, Powiśle-Dęblin 2011.

Tekst: Andrzej Łuczyński, korekta: Nina Herzberg-Zielezińska, zdjęcia: Andrzej Łuczyński