Pałac w Pszczynie

Początki murowanego, obronnego zamku w Pszczynie sięgają I połowy XV wieku – w 1433 roku oparł się najazdowi husytów. W czasach Heleny Korybutówny (1424-1449) był potężną gotycką budowlą czworoboczną, chronioną przez wał ziemny i fosę.

W 1517 roku książę cieszyński Kazimierz II sprzedał dobra pszczyńskie Aleksemu Turzo, kończąc panowanie Piastów. Utworzono Wolne Państwo Stanowe, a Pszczyna stała się jego stolicą. W 1548 roku właścicielem został biskup wrocławski Baltazar Promnitz, rozpoczynając trwający do 1765 roku okres przebudowy zamku w rezydencję renesansową, a następnie barokową.

W 1687 roku zbudowano Bramę Wybrańców – siedzibę straży zamkowej. W latach 1704-1707 w Pszczynie działał wybitny kompozytor Georg Philipp Telemann, upamiętniany od 1979 roku cyklem koncertów "Wieczory u Telemanna".

W latach 1765-1846 zamek należał do książąt Anhalt-Köthen-Pless, którzy przekształcili zwierzyniec w park i wznieśli m.in. pałac Bażantarnia (1792) i klasycystyczną Ludwikówkę. W 1850 roku Hans Heinrich X von Hochberg otrzymał tytuł księcia von Pless, który dziedziczą jego potomkowie.

W latach 1870-1876 Hans Heinrich XI przebudował zamek według projektu Aleksandra Hipolita Destailleura w stylu francuskiego baroku. Powstały wówczas monumentalna sala jadalna i reprezentacyjne schody.

Podczas I wojny światowej (1914-1917) zamek był siedzibą niemieckiej Głównej Kwatery, gdzie cesarz Wilhelm II, Paul von Hindenburg i Erich von Ludendorff podejmowali kluczowe decyzje militarne. W 1922 roku Pszczyna znalazła się w granicach odrodzonej Polski.

Po wkroczeniu Armii Czerwonej w 1945 roku w zamku działał szpital. W 1946 roku otwarto Muzeum Zamkowe, które zachowało około 80% oryginalnego wyposażenia z przełomu XIX i XX wieku. W 1995 roku Europa Nostra nagrodziła muzeum za pieczołowitą rekonstrukcję wnętrz.

W 2006 roku w gotyckich podziemiach otwarto Zbrojownię, a w 2018 roku muzeum przejęło Zameczek Myśliwski Promnice – dawną rezydencję Hochbergów, odbudowaną po pożarze w 1868 roku. Zwiedzający mogą także podziwiać odrestaurowane Stajnie Książęce z XIX wieku, obejmujące m.in. wozownię, młyn i garaże z początku XX wieku.

• www.zamek-pszczyna.pl

Opracowała: Nina Herzberg-Zielezińska

Zdjęcia:

• Adventum - konkretnie o podróżach, 2019 r., udostępniono na grupie na Facebooku Dwory i Pałace Polski