Pałac w Rymanowie

Rymanów został lokowany na prawie magdeburskim w 1376 roku dzięki dokumentowi wydanemu przez Władysława Opolczyka dla Mikołaja Reymana. Nowa osada, nazwana Ladisslaulia, miała zająć miejsce wcześniejszej miejscowości Lassel (Laslaw) i obejmowała 90 łanów. Pierwszym właścicielem był Iwo z Goraja i Klecia (1377–1404). W XV wieku, za sprawą Dobiesława z Oleśnicy, kasztelana i rycerza spod Grunwaldu, powstał tu zamek. Rymanów przechodził następnie w ręce rodów Oleśnickich, Stadnickich, Ossolińskich i Potockich, a obecna nazwa pojawia się już w źródłach z 1415 roku.

Dwór w Rymanowie, wzniesiony w 1826 roku dla Zofii Skórskiej według projektu jej brata Piotra Signo, lwowskiego architekta, stanowił klasycystyczną rezydencję z alkierzowymi skrzydłami i kolumnami.

W 1872 roku dobra zakupili Stanisław Potocki z żoną Anną z Działyńskich, którzy aktywnie angażowali się w życie społeczno-gospodarcze Rymanowa. Już w 1873 roku, podczas epidemii cholery, organizowali pomoc dla mieszkańców, a Anna Potocka założyła w dworku szkółkę snycerską, przeniesioną później do Krakowa. W 1874 roku Potoccy założyli Towarzystwo Zaliczkowe i Kółko Rolnicze. W latach 1876-1881 z ich inicjatywy powstało uzdrowisko w Rymanowie Zdroju, w którego rozwój nadal inwestowali.

Po śmierci Stanisława Potockiego zarząd nad dobrami objęła jego żona, a następnie ich synowie: Jan (prowadzący uzdrowisko) oraz Józef, właściciel majątku ziemskiego, którego ostatnim przedwojennym właścicielem był Stanisław Potocki, syn Józefa.

Dwór ucierpiał podczas II wojny światowej i po 1945 roku stał się siedzibą nadleśnictwa. W 2000 roku przeprowadzono remont, odrestaurowując klasycystyczną fasadę. Wnętrze dostosowano do funkcji biurowych, zachowując m.in. żeliwną balustradę z XIX wieku. Dwór otacza park z dwoma alejami, lipową i grabową oraz wieloma wiekowymi drzewami, które poddawane są regularnej pielęgnacji. Dwór obecnie jest siedzibą nadleśnictwa.

• Tadeusz Łopatkiewicz, Najwcześniejsze relacje konserwatorskie o zabytkach Krosna i powiatu oraz ich autor Ludwik Mieczysław Lubicz Potocki (1810-1878) [w:] Bibliotheca Pigoniana, Tom VII, Krosno 2022
• Anna Stanisławowa Potocka z Rymanowa, z Działyńskich ostatnia, Mój pamiętnik, Warszawa 2024
• www.zabytek.pl
• https://www.poznajhistorie.pl
• https://rymanow.krosno.lasy.gov.pl

Opracowała: Nina Herzberg-Zielezińska

Zdjęcie: Autor: Henryk Bielamowicz, 2022 r., www.wikipedia.org, lic. CC BY-SA 4.0